Niedrobnokomórkowy rak płuc (NDRP) to choroba, w której komórki nowotworowe zaczynają mnożyć się w tkankach płuc. W zależności od rodzaju komórek, każdy niedrobnokomórkowy rak płuca może rosnąć i rozprzestrzeniać się z różną prędkością. Jednak ten typ raka jest w większości uleczalny, zwłaszcza jeśli zostanie wykryty we wczesnych stadiach choroby. Około 85% raków płuca to właśnie niedrobnokomórkowy rak płuca.

Rodzaje niedrobnokomórkowego raka płuca

Jak już wspomniano, niedrobnokomórkowy rak płuc różni się typem komórek, które go tworzą. Według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia trzy najczęstsze niedrobnokomórkowe raki płuca to:

• Gruczolakorak – jest to najczęściej diagnozowany podtyp NDRP i stanowi około 40% wszystkich raków płuca. Zwykle komórki nowotworowe znajdują się w zewnętrznych częściach płuc,
• Rak płaskonabłonkowy – komórki nowotworowe zaczynają rosnąć w drogach oddechowych płuc. Ten typ NDRP jest silnie związany z paleniem. Ten typ raka płuc odpowiedzialny za 25% wszystkich przypadków raka płuc,
• Rak wielkokomórkowy – około 10% wszystkich raków płuca. Ten rodzaj raka może pojawić się w dowolnej części płuc i rozprzestrzenia się znacznie szybciej.

Stopień zaawansowania niedrobnokomórkowego raka płuca

Niezależnie od rodzaju komórek nowotworowych, niedrobnokomórkowy rak płuca jest klasyfikowany na podstawie stopnia zaawansowania. Specjaliści onkolodzy stosują różne systemy stopniowania w celu określenia lokalizacji i wielkości guza, rodzaju nieprawidłowych komórek tworzących guz oraz tego, czy rak rozprzestrzenił się na inne części ciała Pacjenta.

Na przykład, Onkolodzy mogą zastosować system, w którym etapy raka są oznaczone liczbami od 0 do IV – tj. Etap 0, Etap I, Etap II itd. Istnieją jednak inne skale stopniowania, które można wykorzystać do określenia literami dokładny stopień zaawansowania raka. Zwykle, gdy wskaźnik liczbowy rośnie, rak staje się bardziej zaawansowany.

Uniwersalny system stopniowania, który można zastosować do wszystkich rodzajów raka, rozróżnia 5 typów raka:

• In situ — komórki nowotworowe są obecne, ale nie rozprzestrzeniły się na pobliską tkankę,
• Zlokalizowany — rak jest ograniczony do miejsca, w którym się rozpoczął, bez oznak rozprzestrzenienia się,
• Regionalny — rak rozprzestrzenił się na pobliskie węzły chłonne, tkanki lub narządy,
• Odległy — rak rozprzestrzenił się na odległe części ciała,
• Nieznany — nie ma wystarczających informacji, aby określić etap.

Aby jednak dokładnie poznać rodzaj i stopień zaawansowania nowotworu, Pacjent musi najpierw przejść rozszerzone badanie lekarskie, które obejmuje badanie przedmiotowe, wywiad, badania laboratoryjne, diagnostykę obrazową, biopsję itp.

Częstość występowania niedrobnokomórkowego raka płuca

Według raportu „Rak Płuc 2021” w Polsce co roku diagnozuje się 21 tys. nowych przypadków raka płuc.

Niestety, rak płuc jest drugim najczęściej diagnozowanym rodzajem raka na świecie, z ponad 2 milionami osób zdiagnozowanych w 2020 roku.

Co jest przyczyną niedrobnokomórkowego raka płuca

Rozwój niedrobnokomórkowego raka płuc może być spowodowany różnymi czynnikami. Jednak badania pokazują, że głównym powodem jest palenie. Jeśli jesteś aktualnym palaczem, palenie papierosów, cygar lub fajek naraża Cię na duże ryzyko rozwoju niedrobnokomórkowego raka płuc. Co więcej, nawet jeśli niedawno rzuciłeś palenie, ale paliłeś przez lata wcześniej, nadal jesteś w grupie wysokiego ryzyka NDRP.

Bardzo ważne jest podkreślenie, że nie tylko bycie aktywnym palaczem, ale także narażenie na bierne palenie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. Inne czynniki, które mogą wpływać na rozwój raka płuc to:

• Historia raka płuc w rodzicie – jeśli masz krewnego pierwszego stopnia: ojca, matkę, rodzeństwo, dziecko, które miało/ma raka płuca,
• Wiek – wraz z wiekiem wzrasta ryzyko zachorowania na raka płuc,
• Narażenie na promieniowanie, w tym radon, promieniowanie jonizujące, badania obrazowe i radioterapię,
• Narażenie na substancje rakotwórcze, takie jak arsen, azbest, smoła, nikiel i inne,
• Zanieczyszczenie powietrza, w tym smog,
• Jeśli jesteś lub byłeś w przeszłości zakażony ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV),
• Jeśli jesteś palaczem i jednocześnie masz w swojej diecie składniki karotenowe.

Objawy niedrobnokomórkowego raka płuca

Zwykle Pacjenci z NDRP nie mają żadnych objawów choroby w początkowej fazie. Jednak wraz z rozwojem choroby nowotworowej Pacjent może odczuwać następujące objawy:

• Zmieniony, ochrypły lub słaby głos,
• Brak apetytu,
• Trudności z połykaniem,
• Ból w klatce piersiowej,
• Utrata masy ciała bez uzasadnionej przyczyny, mimo że Pacjent stosuje zdrową dietę,
• Zmęczenie,
• Uporczywy kaszel,
• Duszność i świszczący oddech,
• Obrzęk żył szyi i twarzy,
• Krew w śluzie (zauważona, gdy Pacjent kaszle).

Jak diagnozuje się niedrobnokomórkowego raka płuc?

Jeśli masz objawy wymienione w tym artykule lub masz jakiekolwiek obawy, że możesz mieć NDRP, najbardziej odpowiednie dla twojego zdrowia będzie wyznaczenie wizyty u Lekarza.

Specjalista zada Ci kilka pytań dotyczących Twojego aktualnego stanu zdrowia i historii choroby, w tym informacji, czy w Twojej rodzinie występowały przypadki raka. Twój Lekarz będzie również chciał wiedzieć, czy otrzymujesz jakieś leki lub suplementy i czy palisz lub jesteś przyzwyczajony do palenia. Zostaniesz zapytany o szczegóły dotyczące Twojego stylu życia – czy jesteś narażony na czynniki ryzyka itp.

Następnie Lekarz przeprowadzi badanie fizykalne. W zależności od jego uznania – jeśli podejrzewa, że masz raka płuc, przeprowadzi kilka dodatkowych badań, takich jak:

• Tomografia komputerowa (TK),
• RTG klatki piersiowej,
• Dodatkowe badania laboratoryjne, w tym badanie próbek krwi, moczu i plwociny,
• Biopsja – procedura, w której Lekarz za pomocą igły pobiera tkankę lub płyn z płuc i bada je pod mikroskopem. Ostatecznie wynik pokaże, czy są jakieś komórki rakowe, a jeśli tak, to jakiego rodzaju są,
• Bronchoskopia – zabieg, podczas którego Lekarz za pomocą specjalnego narzędzia medycznego z dołączoną kamerą obserwuje wnętrze Twoich płuc. W zależności od przypadku Specjalista może wejść do urządzenia przez nos lub usta,
• Inne testy i procedury.

Leczenie niedrobnokomórkowego raka płuca

Leczenie NDRP jest złożone i zależy od wielu czynników. Zwykle leczenie rozpoczyna się wkrótce po postawieniu Pacjentowi diagnozy. Lekarz ułoży zindywidualizowany plan leczenia uwzględniający wiek, aktualny stan zdrowia Pacjenta oraz rodzaj nowotworu, na który cierpi.

Leczenie NDRP może się różnić i zależy od lokalizacji i wielkości guza, stopnia zaawansowania raka i wyników badań komórek nowotworowych. Poniżej znajduje się lista standardowych metod leczenia NDRP:

• Zabiegi chirurgiczne – wykonanie interwencji chirurgicznej w celu usunięcia nowotworu,
• Radioterapia – rodzaj zastosowanego promieniowania zależy od tego, jakie operacje (jeśli były) były wcześniej wykonywane u Pacjenta, czy guz się rozprzestrzenił, od wielkości guza, a w niektórych przypadkach od wieku Pacjenta,
• Chemioterapia to leczenie farmakologiczne, w którym wykorzystuje się farmakoterapię do niszczenia komórek nowotworowych. Może być podawany Pacjentowi w postaci tabletek lub dożylnie,
• Terapia celowana – składa się z leków, które celują tylko w określone komórki i atakują je bez uszkadzania zdrowych komórek,
• Immunoterapia – wykorzystanie układu odpornościowego do atakowania komórek nowotworowych. Substancje wytworzone przez organizm lub wytworzone w warunkach laboratoryjnych służą wzmocnieniu, przekierowaniu lub przywróceniu naturalnych mechanizmów obronnych organizmu przed rakiem,
• Krioterapia – to metoda polegająca na zamrażaniu tkanki w celu zniszczenia nieprawidłowych komórek,
• Terapia fotodynamiczna – do organizmu Pacjenta wstrzykiwany jest specyficzny lek, który pozostaje tylko w komórkach nowotworowych. Następnie laser ze specjalnym światłem jest kierowany na komórki rakowe i uszkadza je lub niszczy,
• Terapia falami radiowymi – to zabieg wykorzystujący energię elektryczną do niszczenia komórek nowotworowych.

Proszę wziąć pod uwagę, że wszystkie wymienione w powyższym punkcie leki i metody leczenia mają jedynie charakter informacyjny. Mają one jedynie na celu przedstawienie obecnych opcji leczenia. Dlatego przed podaniem jakichkolwiek leków skonsultuj się z Lekarzem.

Innowacje w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca

W ubiegłym roku zatwierdzono kilka różnych leków do leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca.

Ciekawym przykładem jest lek o nazwie Cosela (Trilaciclib), gdyż jest to pierwsza w swojej klasie terapia odpowiednia do leczenia Pacjentów z rozległym niedrobnokomórkowym rakiem płuca. Nadrzędnym celem tej terapii jest ochrona funkcji szpiku kostnego, dzięki czemu Pacjent ma szansę dokończyć zaleconą mu chemioterapię. Wyniki kilku Badań Klinicznych pokazują, że Cosela znacznie zmniejsza lub usuwa wiele poważnych skutków ubocznych chemioterapii.

Pod koniec maja 2021 roku zatwierdzono nowy lek na NDRP o nazwie Lumakras (Sotorasib). Jest to pierwsza terapia dla dorosłych Pacjentów z NDRP, u których guzy mają specyficzną mutację genu – KRAS G12C. Mutacja stanowi około 13% mutacji w NDRP.

W marcu 2021 r. FDA po wielu badaniach klinicznych zatwierdziła nowy lek doustny. Leczenie nosi nazwę Tepmetko (Tepotinib) i jest odpowiednie dla dorosłych Pacjentów z przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca. Ta immunoterapia jest pierwszą zatwierdzoną terapią odpowiednią dla takiej populacji Pacjentów.

Do końca 2021 roku zatwierdzono jeszcze kilka leków na NSCLC, a naukowcy nadal prowadzą Badania Kliniczne w celu ulepszenia obecnie stosowanych leków na różne typy raka płuca. Perspektyw na nowe, lepsze terapie o mniejszej liczbie skutków ubocznych dla Pacjentów jest wiele.

W tym roku zatwierdzono nową immunoterapię o nazwie Atezolizumab (Tecentriq), która ma zapobiegać nawrotom raka płuca w stadium 2 lub 3, PD-L1-dodatnim po chirurgicznym usunięciu guza i chemioterapii.

Obecnie prowadzone są Badania nad TROP2 (antygen powierzchniowy komórek trofoblastu 2), będącym przezbłonową glikoproteiną występującą powszechnie w kilku typach guzów litych, w tym w NDRP.

Czym są Badania Kliniczne?  

Badanie Kliniczne to badanie medyczne z udziałem ludzi (Pacjentów bądź Zdrowych Ochotników). Pacjenci uczestniczący w Badaniach Klinicznych przechodzą różnego rodzaju, szczegółowe oceny stanu swojego zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest w trakcie badania. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, dopasowaną do jego aktualnego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta, w ramach Badań Klinicznych, nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące niedrobnokomórkowego raka płuc?

Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.

Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych dotyczących niedrobnokomórkowego raka płuc?

Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć, w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania, a Lekarz wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie on brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.

Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Następnie, gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.

Pacjent w Badaniach Klinicznych 

Niestety, niedrobnokomórkowy rak płuca jest chorobą o wysokim współczynniku chorobowości. Jest to stan zagrażający życiu i musi być leczony i monitorowany bardzo ostrożnie.

Każdy nowotwór może być bardzo frustrujący i trudny do zrozumienia dla większości ludzi. Dlatego nie tylko Pacjent, ale także jego rodzina i otoczenie potrzebują dostępu do odpowiednich materiałów edukacyjnych. Więcej informacji na temat choroby oraz sposobów radzenia sobie z nią i powrotu do zdrowia może poprawić życie Pacjenta. Każdy Pacjent ma swoją własną historię walki z chorobą i przez to może rozważać udział w Badaniach Klinicznych z bardzo różnych powodów. Niemniej obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta o szczegółach Badania i upewnienie się, że Pacjent dobrowolnie rozważa udział danym Badaniu Klinicznym. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a sam Pacjent doskonale rozumie badawczy aspekt interwencji.

Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany, o swoim stanie zdrowia.

Opieka okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych, a same Badania pozwalają Pacjentowi monitorować jego stan zdrowia. Wszystko to odbywa się w najbardziej innowacyjny i obiektywny sposób.

Pacjent biorący udział w Badaniu Klinicznym nie musi się martwić się o to, ile będą go kosztować badania i wizyty. Jako Pacjent w Badaniu Klinicznym nie tylko otrzymujesz wysokiej jakości opiekę zdrowotną, ale nie musisz za nią również płacić.

Biorąc udział w Badaniach Klinicznych przyczyniasz się do znalezienia nowych opcji terapeutycznych, które mogą być skuteczniejsze i bezpieczniejsze dla Pacjentów. To nie są tylko statystyki! Uczestnicząc w Badaniu Klinicznym pomagasz w rozwoju medycyny i poprawie jakości życia ludzi na całym świecie!

Bibliografia:

• https://www.medicalnewstoday.com/articles/316477#diagnosis
• https://www.cancer.gov/types/lung/hp/non-small-cell-lung-treatment-pdq
• https://www.cancer.org/cancer/lung-cancer/about/what-is.html
• https://ecis.jrc.ec.europa.eu/explorer.php?$0-0$1-All$4-1,2$3-22$6-0,85$5-2020,2020$7-7$2-All$CEstByCountry$X0_8-3$X0_19-AE27$X0_20-No$CEstBySexByCountry$X1_8-3$X1_19-AE27$X1_-1-1$CEstByIndiByCountry$X2_8-3$X2_19-AE27$X2_20-No$CEstRelative$X3_8-3$X3_9-AE27$X3_19-AE27$CEstByCountryTable$X4_19-AE27
• "What is Cancer "– Article by Dr. Yakimov
• https://www.cancer.net/cancer-types/lung-cancer-non-small-cell/statistics
• https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-drug-reduce-bone-marrow-suppression-caused-chemotherapy
• https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/appletter/2021/214096Orig1s000ltr.pdf
• https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-targeted-therapy-lung-cancer-mutation-previously-considered-resistant-drug
• https://www.astrazeneca.com/media-centre/press-releases/2022/datopotamab-deruxtecan-based-combinations-show-promising-clinical-activity-in-patients.html#!
• https://www.tecentriq.com/nsclc/after-surgery.html