Czy wiesz, co to jest niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby?
Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH) jest chorobą, która jest częścią bardziej ogólnej definicji niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD). Łagodniejszą formą schorzenia jest stłuszczenie wątroby (NAFL).
Różnica między tymi dwiema podobnymi chorobami polega na tym, że w stłuszczeniu występuje tylko zwiększona akumulacja trójglicerydów. W przypadku niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby występuje dodatkowo stan zapalny i zwłóknienie wątroby, o różnym nasileniu. Zwłóknienie, to rozrost tkanki łącznej w obszarach uszkodzonych komórek wątroby.
Związek między niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby, a otyłością u dzieci i dorosłych na całym świecie został stwierdzony w badaniach. Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby jest najcięższą postacią niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Są to jedne z najczęstszych chorób wątroby w krajach rozwiniętych, dlatego schorzenie to jest uznawane za społecznie istotne, w ostatnich latach.
Niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby w Europie
Według różnych statystyk w Europie, w tym w Polsce, około 25-40% populacji cierpi na niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby. Choroba ta występuje u Pacjentów w różnych postaciach i stadiach. Może wystąpić ona w każdym wieku, u obu płci.
Częstość występowania niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby stale rośnie, wraz z rozprzestrzenianiem się otyłości i zachorowalności na cukrzycę typu 2.
U 20% Pacjentów, z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby, stan ten zwykle prowadzi do wystąpienia niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby. Statystyki oparte na kryterium „otyłości” pokazują również, że u 15-20% osób z nadwagą rozwija się niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby.
Jakie są przyczyny choroby?
Czynniki ryzyka niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby to między innymi:
- Zespół metabliczny,
- Cukrzyca typu 2,
- Insulinooporność,
- Hiperlipidemia (zbyt duży poziom lipidów we krwi),
- Leki (syntetyczne estrogeny, kortykosteroidy, wysokoaktywne leki przeciwretrowirusowe),
- Operacje żołądkowo-jelitowe z resekcjami jelit.
Uważa się, że proces uszkodzenia wątroby w niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniu wątroby przebiega w dwóch powiązanych ze sobą mechanizmach:
- Rozwój stłuszczenia,
- Stan zapalny, który prowadzi do zwłóknienia.
W otyłości, wzrasta ilość wolnych kwasów tłuszczowych (WKT) w wątrobie. Przy występującej insulinooporności, prowadzi to do zwiększonego rozpadu tłuszczu. W ten sposób następuje wzrost zawartości tłuszczu w komórkach wątroby. Ponadto nadmiar wolnych kwasów tłuszczowych prowadzi do akumulacji wolnych rodników. Dodatkowo występuje silny stres oksydacyjny, który przeradza się w stan zapalny komórek wątroby.
Stres oksydacyjny jest drugim mechanizmem rozwoju stłuszczeniowego zapalenia wątroby. Charakteryzuje się on tworzeniem reaktywnych cząsteczek tlenu. Następnie uwalniane są cytokininy, co prowadzi do rozwoju zapalenia wątroby. Zdarzają się przypadki progresji procesu zapalnego. Jeśli tak się stanie, po pierwsze, może to prowadzić do upośledzenia funkcji wątroby, a utrzymujący się proces zapalny, który nie jest leczony, może prowadzić do wystąpienia zwłóknienia.
Objawy niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby
Pacjenci, z niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby, mają niespecyficzne dolegliwości. Może to być ogólne złe samopoczucie, zmęczenie, dyskomfort w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu, pogorszenie kondycji. Zwłaszcza na początku choroby dolegliwości nie są konkretne, a nawet mogą nie występować w ogóle.
Typowy Pacjent ma około 50 lat. Ma otyłość brzuszną oraz obwód talii i masę ciała, najczęściej 15-20% powyżej normy.
Objawy u Pacjentów zależą od stadium zaawansowania choroby. Wyjściowa postać choroby – stłuszczenie – jest bezobjawowa.
Kolejną fazą progresji jest typowe niealkoholowe stłuszczenie wątroby – stłuszczenie z występującym procesem zapalnym. Objawy są dość ogólne – łatwiejsze męczenie, ociężałość w prawym podżebrzu i nadbrzuszu, wzdęcia.
Postęp procesu w wątrobie prowadzi do rozwoju zwłóknienia. Wątroba może nadal normalnie funkcjonować. Niemniej jednak występuje ociężałość w okolicach wątroby, sporadyczne bóle podczas ćwiczeń oraz w przypadku przyjmowania niektórych leków lub niewłaściwej diety. Pacjent łatwiej się męczy.
Wraz z rozwojem marskości wątroby, która pojawia się po latach zapalenia, wątroba ma obszary, w których komórki nie funkcjonują. Takie uszkodzenie jest trwałe i może prowadzić do niewydolności wątroby. Marskość wątroby jest jednym z najpoważniejszych powikłań przewlekłego stanu zapalnego.
Jak diagnozuje się niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby?
Często diagnoza niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby jest przypadkowa. Na przykład, w przypadku regularnego badania Pacjenta, Lekarz stwierdza powiększenie wątroby. Postawienie diagnozy może określić odpowiedni stopień zaawansowania choroby:
Stłuszczenie → Stłuszczenie wątroby → Zwłóknienie → Marskość
Najczęściej badane są biochemiczne markery laboratoryjne – AST, ALT, ALP, GGT, frakcje cholesterolu, bilirubina.
W każdym przypadku, gdy występują nieprawidłowości w badanych parametrach laboratoryjnych konieczne jest wykluczenie innych rodzajów zapalenia wątroby: wirusowego, autoimmunologicznego lub żółciowego.
Podstawą diagnostyki jest badanie USG jamy brzusznej. Lekarze poszukują:
- Powiększenia wątroby i śledziony,
- Oznak nadciśnienia wrotnego,
- Stłuszczenia – standardowo w ponad 30% hepatocytów (komórek wątroby).
W razie potrzeby wykonuje się badanie wątroby metodą rezonansu magnetycznego (MRI).
Do praktyki lekarskiej weszła również maszyna o nazwie FibroScan. Badanie tym urządzeniem jest bardziej dokładne, w określaniu zwłóknienia wątroby.
Dokładną diagnozę niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby można postawić tylko histopatologicznie (badając komórki pod mikroskopem). Można to zrobić, wykonując biopsję wątroby. Rola biopsji wątroby w diagnozowaniu choroby ma dwa apekty. Z jednej strony pokazuje zmiany morfologiczne w wątrobie (tylko na podstawie biopsji niealkoholowe stłuszczenie wątroby można odróżnić od stłuszczenia wątroby). Ma to kluczowe znaczenie dla postawienia prognozy choroby oraz wykluczenia innych patologii. Z drugiej strony, może występować tak zwany błąd próbkowania. W przypadku zmian ogniskowych konieczne jest pobranie próbki właśnie z tego obszaru. W przeciwnym razie wynik nie będzie dokładny.
Obecnie trwają badania nad nowymi czułymi i specyficznymi markerami stanu zapalnego i zwłóknienia. Markery te mogłyby w przyszłości zastąpić biopsję wątroby.
Leczenie niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby
Leczenie niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby jest wyzwaniem dla współczesnej medycyny, ponieważ nie ma specyficznego leku, na tą jednostkę chorobową. Stosowane leki zależą przede wszystkim od stadium choroby oraz chorób współistniejących. Do poważnych chorób współistniejących, na pierwszym miejscu, zaliczamy cukrzycę.
Rozwój choroby, związany z metabolizmem tłuszczów i glukozy, leczy się również niektórymi lekami przeciwcukrzycowymi. Leki te należą do grupy agonistów receptora GLP-1 (Liraglutyd).
Schemat leczenia zwykle obejmuje:
- Przeciwutleniacze, takie jak witamina E,
- Leki hepatoprotekcyjne – fosfolipidy sojowe, tymonacyk,
- UDCA – kwas ursodeoksycholowy,
- Pentoksyfilina.
Równolegle z leczeniem, Pacjent musi pracować nad normalizacją masy ciała (w przypadku otyłości), utrzymaniem zdrowego trybu życia i diety, aktywnością fizyczną, odstawieniem leków wywołujących stłuszczenie, zaprzestaniem spożywania alkoholu.
Innowacje w leczeniu niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby
Obecnie, w Badaniach Klinicznych, badane są leki oparte na podwójnym agoniście receptora GLP-1/glukagonu. Oczekuje się, że mogą one wykazywać lepsze wyniki w porównaniu z monoterapią agonistami receptora GLP-1.
Cotadutide jest podwójnym agonistą receptora GLP-1/glukagonu, obecnie badanym w Badaniach Klinicznych. Modyfikuje on metabolizm glukozy i lipidów. Dlatego prowadzi do utraty masy ciała, a także przynosi poprawę biomarkerów metabolicznych i sercowo-naczyniowych. Powoduje to również zmianę biomarkerów zwłóknienia wątroby, u Pacjentów z nadwagą i cukrzycą oraz niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby.
Terapia agonistą PPAR – Lanifibranor. Lek jest nadal badany w Badaniach Klinicznych.
Czym są Badania Kliniczne?
Badania Kliniczne to badania medyczne z udziałem ludzi. Pacjenci uczestniczący w Badaniu Klinicznym przechodzą różne oceny stanu zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest badana. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, adekwatną do jego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.
Pacjent a Badania Kliniczne
NASH to choroba, która dotyka pewną część populacji. Powoduje trwały dyskomfort fizyczny i psychiczny Pacjenta oraz ma znaczący wpływ na jego aktywność społeczną.
Rozważanie udziału w Badaniu Klinicznym może mieć różne powody. Jednak obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta, co do specyfiki Badania oraz upewnienia się, że Pacjent rozważa udział w Badaniu Klinicznym dobrowolnie. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a on doskonale rozumie wszystkie aspekty Badania.
Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany o swoim stanie zdrowia.
Opieka okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych. Badania Kliniczne pozwalają Pacjentowi monitorować jego stan zdrowia. Wszystko to odbywa się w najbardziej innowacyjny i obiektywny sposób.
Będąc Uczestnikiem Badania Klinicznego, w ramach zapewnienia bezpieczeństwa, w Badaniach Klinicznych, otrzymujesz wysokiej jakości opiekę medyczną, za którą nie musisz płacić!
Biorąc udział w Badaniach Klinicznych przyczyniasz się do znalezienia nowych opcji terapeutycznych, które mogą być skuteczniejsze i bezpieczniejsze dla Pacjentów. To nie są tylko statystyki! Uczestnicząc w Badaniu Klinicznym pomagasz w rozwoju medycyny i poprawie jakości życia!
