Innowacyjne leczenie i aktualne terapie chłoniaka

Czym jest chłoniak? 

Chłoniak to nowotwór układu limfatycznego. Układ limfatyczny znajduje się w całym ludzkim ciele – są to tkanki i narządy wytwarzające, przechowujące i transportujące białe krwinki. Układ ten obejmuje śledzionę, szpik kostny, węzły chłonne, grasicę i naczynia limfatyczne.

Białe krwinki, występujące w układzie limfatycznym, fachowo nazywane są limfocytami. Są one szczególnie ważne, ponieważ odpowiadają za początkową reakcję układu odpornościowego, na substancje zewnętrzne i drobnoustroje zakaźne.

Gdy Pacjent choruje na chłoniaka, komórki układu chłonnego, w jego ciele zaczynają się rozprzestrzeniać i mnożyć, w niekontrolowany sposób. Prawidłowe limofocyty mają swój określony czas życia, po którym dochodzi do ich naturalnej śmierci, po czym są one eliminowane w śledzionie, jednak u osób chorych na chłoniaka komórki te nie wchodzą na drogę apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki) i dalej żyją, wchodząc w kolejne etapy nowotworzenia.

Jakie są rodzaje chłoniaka? 

Chłoniaki dzieli się na dwie ogólne grupy:

  • Chłoniak nieziarniczy (NHL) – jest to najczęstszy rodzaj chłoniaka u ludzi;
  • Chłoniak Hodgkina (HL) –  może zacząć rozwijać się w dowolnym miejscu układu limfatycznego i w więcej niż jednym miejscu jednocześnie. Choroba może rozwijać się w dowolnym miejscu ludzkiego ciała. Zwykle najczęściej rozpoznawany jest klasyczny chłoniak Hodgkina. Osoby z tą chorobą mają duże, nieprawidłowe limfocyty, zwane komórkami Reed-Sternberga, w węzłach chłonnych. Klasyczny chłoniak Hodgkina dzieli się na kilka mniejszych podtypów:
  • Stwardnienie guzkowe – najczęstsza postać,
  • postać o mieszanej komórkowości,
  • ubogi w limfocyty chłoniak Hodgkina,
  • bogaty w limfocyty chłoniak Hodgkina.

Zdarzają się przypadki wykrycia chłoniaka Hodgkina poza układem limfatycznym – wtedy mówimy o chorobie pozawęzłowej.

Chociaż jest rzadko spotykany, istnieje inny typ chłoniaka Hodgkina, zwany: chłoniakiem Hodgkina z przewagą limfocytów guzkowych. Ten typ chłoniaka stanowi około 5% wszystkich pozostałych przypadków chłoniaka i może mieć różne cechy.

Stadia chłoniaka 

Aby dowiedzieć się, jak zaawansowany jest rozwój nowotworu, stosuje się ocenę stopnia zaawansowania i podaje się go w stadiach. Lekarze stosują różne testy i oceny, aby określić stadium chłoniaka i dobrać najlepszą dla Pacjenta terapię. Dlatego bardzo ważne jest, aby jak najdokładniej określić rodzaj chłoniaka oraz jego stadium.

Istnieją cztery etapy chłoniaka – od I do IV, które z kilkoma wyjątkami dotyczą obu typów  – chłoniaka Hodgkina i nieziarniczego. Są jednak pewne różnice przy określaniu chłoniaka nieziarniczego u dzieci.

Stadium I oraz II chłoniaka to „wczesne” stadia choroby. Stadia III i IV, to „zaawansowane” stadia chłoniaka. Stadia te są określane przez różne czynniki, w tym:

  • Liczba i lokalizacja dotkniętych węzłów chłonnych,
  • Czy dotknięte węzły chłonne znajdują się poniżej, powyżej lub po obu stronach przepony,
  • Czy chłoniak rozprzestrzenił się na szpik kostny lub inne narządy,
  • Przy określaniu stadium chłoniaka, po numerze stadium może znajdować się litera „A” lub „B”.

Jeśli po etapie znajduje się litera „B”, oznacza to, że Pacjent ma niektóre z poniższych objawów:

  • Utrata masy ciała, której nie można wytłumaczyć powodem,
  • pocenie się w nocy,
  • Gorączka.

Użycie litery „A” oznacza, że ​​Pacjent nie ma żadnego z wymienionych powyżej objawów towarzyszących.

Chłoniak w Europie 

Według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem i Światowej Organizacji Zdrowia, w 2020 r., na całym świecie, zdiagnozowano 83 087 nowych przypadków chłoniaka Hodgkina. Liczba nowych przypadków w Europie, w tym samym roku, wynosił 19 858, co stanowi prawie 1/4 wszystkich przypadków.

W przypadku chłoniaków nieziarniczych, w tym samym roku, zdiagnozowano 544 352 nowych przypadków  – u obu płci, na całym świecie. Ponadto 122 979 (22,6%) tych nowych przypadków dotyczy Pacjentów z Europy.

Jakie są przyczyny powstawania chłoniaków? 

Niestety, podobnie jak w raku piersi i niektórych innych rodzajach nowotworów, naukowcy nadal nie znają konkretnego powodu powstawania chłoniaków. Jednak ustalono niektóre czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia chłoniaka, u niektórych osób:

  • Historia występowania chłoniaka w rodzinie – jeśli masz krewnego pierwszego stopnia: ojca, matkę, rodzeństwo, dziecko, które miało/ma chłoniaka,
  • Wiek – jeśli masz 60 lat lub więcej, bardziej prawdopodobne jest, że zachorujesz na chłoniaka nieziarniczego. Jednak przedział wiekowy, w przypadku chłoniaka Hodgkina, jest inny – wynosi on od 15 do 40 lat oraz powyżej 55 lat,
  • Płeć – badania pokazują, że większość typów chłoniaków występuje u pacjentów płci męskiej,
  • Historia infekcji wirusami, takimi jak – wirus Epstein-Barr, wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C),
  • Choroby układu immunologicznego – każdy stan chorobowy, który osłabia układ odpornościowy Pacjenta, m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, celiakia, toczeń lub inne,
  • Stosowanie leków immunosupresyjnych,
  • Radioterapia, stosowana w leczeniu innych typów nowotworów.

Jakie są objawy chłoniaka? 

W zależności od rodzaju chłoniaka – Hodgkina lub nieziarniczego, objawy choroby mogą się różnić. W większości przypadków objawy to:

  • Utrata masy ciała – bez uzasadnionej przyczyny, pomimo odpowiedniej diety,
  • Chroniczne zmęczenie,
  • Kaszel,
  • Duszność,
  • Gorączka – wysoka temperatura, bez żadnego wytłumaczenia, często w nocy,
  • Nocne pocenie się,
  • Swędzenie – często odczuwalne po spożyciu alkoholu,
  • Opuchnięte, bezbolesne węzły chłonne częściej na szyi, pachwinie lub pod pachami (częściej u pacjentów z chłoniakiem Hodgkina).

W jaki sposób diagnozuje się chłoniaki? 

Jeśli masz objawy wymienione powyżej lub jakiekolwiek podstawy, do obaw, że możesz mieć chłoniaka, najlepiej umówić się na wizytę u Lekarza.

Lekarz zada Ci kilka pytań dotyczących Twoich schorzeń, historii chorób w rodzinie, ogólnego stanu zdrowia, przyjmowania jakichkolwiek leków. Następnie przeprowadzi badanie fizykalne. Obejmuje ono ocenę węzłów chłonnych. Posiadanie powiększonych węzłów chłonnych nie oznacza, że ​​masz chłoniaka. Jeśli jednak Lekarz ma podstawę sądzić, że możesz mieć chłoniaka, może zlecić wykonanie biopsji węzłów chłonnych.

Aby postawić dokładniejszą diagnozę, Lekarz może zlecić Ci kilka dodatkowych badań, w tym:

  • MRI – rezonans magnetyczny,
  • Aspiracja lub biopsja szpiku kostnego – procedura, w której Lekarz za pomocą igły pobiera tkankę lub płyn ze szpiku kostnego i bada go pod mikroskopem,
  • Prześwietlenie klatki piersiowej,
  • Skan PET – jest to badanie obrazowe, które pokazuje, czy mogą występować jakieś komórki nowotworowe w organizmie,
  • Badania histopatologiczne i immunohistochemiczne – pomagają określić, typ chłoniaka,
  • Badania krwi,
  • Inne.

Leczenie chłoniaka

Każdy typ chłoniaka leczony jest w specyficzny sposób, dlatego konieczne jest na początku odpowiednie określenie typu chłoniaka, z którym mamy do czynienia.

Niestety chłoniak często jest diagnozowany dopiero w zaawansowanym stadium. Jest to spowodowane tym, że chłoniaki zwykle nie dają specyficznych objawów, szczególnie w pierwszych stadiach. Rokowania i możliwości terapeutyczne zależą od konkretnego typu chłoniaka. Dlatego lekarz musi omówić najbardziej odpowiednią dla Pacjenta opcję leczenia. Obecnie stosowane terapie i metody leczenia to:

  • Chemioterapia – leczenie farmakologiczne, które wykorzystuje substancje do niszczenia komórek chłoniaka. Może ona być podawana Pacjentowi w postaci tabletek lub wlewu dożylnego,
  • Radioterapia – podobnie jak chemioterapia, ta terapia ma na celu zniszczenie komórek chłoniaka,
  • Przeszczep szpiku kostnego – często określany jako przeszczep komórek macierzystych. Jest to zabieg, podczas którego część komórek macierzystych krwi Pacjenta jest usuwana, zamrażana i przechowywana do późniejszego wykorzystania. Następnie Pacjent otrzymuje wysoką dawkę chemioterapii i radioterapii. Celem tego zabiegu jest zniszczenie komórek nowotworowych w organizmie. Na koniec wcześniej przechowywane komórki macierzyste są podawane Pacjentowi dożylnie,
  • Immunoterapia – wspomaganie układu odpornościowego Pacjenta, do niszczenia komórek chłoniaka.

Innowacje w leczeniu chłoniaka 

O ile terapie stosowane w leczeniu chłoniaka mogą być skuteczne, to niestety w wielu przypadkach niosą one za sobą wiele problemów zdrowotnych dla Pacjenta. Większość stosowanych dziś leków i metod leczenia prowadzi do wystąpienia skutków ubocznych. Wśród nich mogą to być rozwój innych rodzajów nowotworów, niepłodność, uszkodzenie serca lub płuc, nudności, wypadanie włosów i inne.

Właśnie dlatego naukowcy wciąż badają nowe, bardziej obiecują i skuteczne terapie, o mniejszej liczbie skutków ubocznych.

Pomimo tego, że terapia celowana była już stosowana do leczenia niektórych rodzajów chłoniaka, naukowcy nadal ją rozwijają. Leki te działają jedynie na określone komórki nowotworowe i powstrzymują ich wzrost. Leki celowane zaprogramowane są do rozpoznawania określonych genów i białek, które występują w komórkach chłoniaka.

Badane są nie tylko leki, ale także inne metody leczenia. Najbardziej innowacyjną technologią wykrywania i leczenia nowotworów jest nanotechnologia. W porównaniu z innymi technikami diagnostycznymi, takimi jak MRI czy RTG, wykrywa zmiany w minimalnej liczbie komórek. Nanotechnologia umożliwia lekarzom zlokalizowanie raka w tak małych próbkach krwi lub tkanek, których nie są w stanie wykryć żadne inne obecnie stosowane testy. Technologia ta nie leczy raka, ale może pomóc w zwiększeniu bezpieczeństwa i precyzji stosowanych terapii. Lek przeciwnowotworowy może być dostarczany bezpośrednio do miejsca, w którym znajduje się guz, bez uszkadzania zdrowych komórek.

Czym są Badania Kliniczne?  

Badanie Kliniczne to badanie medyczne z udziałem ludzi. Pacjenci uczestniczący w Badaniu Klinicznym przechodzą różne oceny stanu swojego zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest badana. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, w zależności od jego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące chłoniaka? 

Na całym świecie prowadzonych jest szereg różnych Badań Klinicznych. Bez Badań Klinicznych nie byłoby dostępnych opcji terapeutycznych, dla Pacjentów z jakimkolwiek typem nowotworu.

Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych dotyczących chłoniaka?

Po pierwsze – musisz wyrazić Świadomą Zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz poda Ci informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania. Następnie Doktor odpowie na wszystkie pytania, które może mieć Pacjent. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie formularza Świadomej Zgody. Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia i wyłączenia. Następnie, gdy Lekarz potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz przystąpić do Badania.

W zależności od stanu Pacjenta oraz rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu, istnieje kilka różnych Badań Klinicznych, w tym:

  • Badania terapeutyczne – to najczęstsze Badania nad rakiem. Biorą w nich udział Pacjenci, którzy już mają raka,
  • Badania profilaktyczne – w tych badaniach biorą udział zdrowe osoby, które są w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania lub chorowały wcześniej na raka,
  • Badania przesiewowe – badania te mają na celu poszukiwanie nowych metod wcześniejszego wykrywania raka, dzięki czemu choroba jest łatwiejsza do leczenia,
  • Badania paliatywne – badania te mają na celu znalezienie lepszych sposobów na poprawę jakości życia chorych na raka, ich rodzin i bliskich. Celem jest wspieranie Pacjentów i nauczenie ich, jak radzić sobie z bólem, depresją i wszystkimi tymi negatywnymi skutkami raka i skutkami ubocznymi leczenia, które mogą wystąpić.

Pacjent – ​​Opieka oraz wkład osobisty!  

Rak piersi to ciężar, który spoczywa na barkach całego społeczeństwa. Niestety, poza objawami fizycznymi, w większości przypadków niesie za sobą cierpienie Pacjenta oraz jego rodziny i bliskich.

Życie z rakiem piersi może być wypełnione wieloma trudnościami i niezbyt pozytywnymi emocjami. Dlatego Pacjent potrzebuje dostępu do odpowiedniego wsparcia i materiałów edukacyjnych. Dowiedzenie się więcej o chorobie oraz o tym, jak sobie z nią radzić i, że możliwe jest wyzdrowienie, może znacznie poprawić życie Pacjenta. Oczywiście rodzina, przyjaciele i otoczenie muszą wspierać i pomagać swoim bliskim, chorym na raka.

Prawdopodobnie niektórzy z was mają znajomych lub nawet członka rodziny, który miał/a raka piersi. Na pewno są tacy, którzy słyszeli o tej chorobie tylko w wiadomościach.

Może jesteś Pacjentką ze zdiagnozowanym rakiem piersi leczoną do tej pory różnymi lekami? A może żaden z nich nie pomógł tak, jak się spodziewałaś? Albo masz rodzinną historię raka piersi i dlatego poszukujesz metod zapobiegania nowotworom piersi.

Można rozważać udział w Badaniach Klinicznych, z wielu powodów. Obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta, w odniesieniu do specyfiki Badania oraz upewnienia się, że Pacjent rozważa swój udział dobrowolnie. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a on doskonale rozumie wszystkie aspekty Badania, w tym jego eksperymentalną (badawczą) część.

Jako uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany o swoim stanie zdrowia.

Opieka okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych. Badania Kliniczne pozwalają Pacjentowi monitorować jego stan zdrowia. Wszystko to odbywa się w najbardziej innowacyjny i obiektywny sposób.

Jeżeli jesteś Uczestnikiem Badania Klinicznego, jako część zapewnienia bezpieczeństwa Pacjenta w Badaniach Klinicznych otrzymujesz wysokiej jakości opiekę medyczną, za którą nie musisz płacić!

Pomagając w rozwoju leku przyczyniasz się do znalezienia nowych opcji terapeutycznych, które mogą być skuteczniejsze i bezpieczniejsze dla Pacjentów. To nie są tylko statystyki! Udział w Badaniu Klinicznym pomagasz w poprawie jakości życia ludzi na całym świecie!

Bibliografia: