Czy wiesz, co to jest choroba Alzheimera?

Choroba Alzheimera jest najczęstszą postacią demencji. Rozwija się u mężczyzn i kobiet w wieku około 60 lat i starszych.
Choroba charakteryzuje się rozwojem strukturalnych i biochemicznych zmian w mózgu, powodujących stopniowe pogłębianie się demencji oraz stopniowy spadek umiejętności poznawczych, behawioralnych i społecznych. Wszystkie powyższe objawy do ograniczenia samodzielności Pacjenta.
Objawy choroby są postępujące, a niedobór pamięci jest najwcześniejszym i najbardziej widocznym przejawem choroby.
Choroba została po raz pierwszy opisana w 1906 roku, przez niemieckiego psychiatrę i neurologa Aloisa Alzheimera (1864-1915).

Rozpowszechnienie choroby w Europie

Według statystyk Światowej Organizacji Zdrowia, 18 milionów ludzi na całym świecie cierpi na chorobę Alzheimera. Spośród około 50 milionów ludzi na całym świecie cierpiących na demencję, około 60-70% przypadków z nich jest spowodowanych chorobą Alzheimera.
Choroba Alzheimera odpowiada za 50-70% wszystkich przypadków demencji, w krajach Unii Europejskiej. W Polsce, na chorobę Alzheimera cierpi ponad 350 tys. osób. Dane pokazują, że liczba ta będzie stale rosła i w przyszłości jeszcze większa część naszej populacji będzie chorowała na tą chorobę.

Co prowadzi do rozwoju Choroby Alzheimera?

Choroba Alzheimera występuje w wyniku interakcji zmian genetycznych i czynników środowiskowych. Jednak dokładne mechanizmy rozwoju choroby są nadal niejasne dla naukowców.
Najczęstszymi czynnikami ryzyka zachorowania na Alzheimera są wiek (starzenie się) oraz obecność genu allelu ApoE 4.
ApoE jest skrótem od Apolipoprotein E. Gen ApoE jest odpowiedzialny za białko transportujące cholesterol przez krwioobieg. Istnieją co najmniej trzy różne warianty genu: ApoE2, ApoE3 i ApoE4. Dziedziczenie allelu genu od rodziców z jedną lub dwiema kopiami ApoE4 wiąże się ze zwiększonym ryzykiem późnego wystąpienia choroby Alzheimera.
Inne czynniki ryzyka rozwoju choroby to płeć (kobiety są bardziej narażone na zachorowanie), urazowe uszkodzenie mózgu, czynniki i schorzenia sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu II.
Zmiany w mózgu typowe dla postępu choroby to:

• Utrata synaps (części łączących różne neurony w mózgu),
• Zwyrodnieniowa śmierć komórki,
• Agregaty wewnątrzkomórkowe białka Tau,
• Zewnątrzkomórkowe złogi białka beta-amyloidowego w postaci blaszek. Są one również nazywane płytkami „starczymi” lub „neurytowymi”.

Objawy Choroby Alzheimera

Pierwsze objawy choroby Alzheimera są zwykle związane z:

• Problemami z pamięcią, głównie z ostatnich wydarzeń,
• Niezdolnością do skutecznego rozpoznawania ludzi, miejsc i innych,
• Trudnością do zapamiętania nowych informacji,
• Problemami z mową i komunikacją.

Inne objawy towarzyszące, mogą obejmować wahania nastroju, problemy behawioralne (nieprzewidywalne, agresywne i paranoidalne zachowanie), trudności w planowaniu i organizacji, problemy z uwagą i utrzymaniem koncentracji oraz trudności w radzeniu sobie ze zwykłymi codziennymi i zawodowymi zadaniami.
Począwszy od samych zmian w pamięci, choroba postępuje stopniowo w ciągu 10-12 lat. Prowadzi to do całkowitego braku samodzielności Pacjenta. Zdiagnozowany ma zaburzenia mowy (mowa słaba i powolna), trudności w samoopiece (jedzenie i utrzymywanie podstawowych nawyków higienicznych we własnym zakresie).

Jak diagnozowana jest Choroba Alzheimera?

Lekarzem, zajmującym się leczeniem i diagnozowaniem tej choroby jest neurolog. Po badaniu fizykalnym, zwykle przypisuje się laboratoryjne badania krwi. Dodatkowo wykonywane są badania obrazowe – rezonans magnetyczny i testy funkcjonalne – elektroencefalografia.
W ostatniej dekadzie nauka osiągnęła znaczną poprawę w dziedzinie diagnozowania choroby Alzheimera. Opracowano różne testy dla biomarkerów płynu mózgowo-rdzeniowego – Aβ, T-tau, P-tau. Te biomarkery wykazują wysoką dokładność diagnostyczną, w przypadku demencji Alzheimera, nawet u Pacjentów bez widocznych objawów choroby.
Najnowsze badania prowadzone w celu zdiagnozowania choroby Alzheimera dotyczą biomarkerów krwi. Część z nich dotyczy badań przesiewowych i wstępnej oceny klinicznej Pacjentów z zaburzeniami pamięci. Postęp diagnostycznych biomarkerów krwi jest bardzo cenny, ponieważ są nieinwazyjne, łatwe w użyciu i niedrogie.
Diagnostyka choroby Alzheimera obejmuje obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI), w celu wizualizacji specyficznych, typowych zmian w strukturach mózgu.
Inną nieinwazyjną metodą diagnostyczną jest specjalistyczne badanie PET (pozytonowa tomografia emisyjna). Jest stosowane razem z wstrzykiwanym znacznikiem radioaktywnym, który wykrywa odkładanie się płytek amyloidowych w mózgu. Potwierdzono, że metoda ta ma aż 96% czułość i 100% swoistość w diagnozowaniu choroby Alzheimera.

Leczenie Choroby Alzheimera

Do tej pory nie opracowano skutecznego lekarstwa na chorobę Alzheimera. Jednak stosuje się różne środki, mające na celu złagodzenie i zmniejszenie objawów, odczuwanych przez Pacjenta.
Obecnie konwencjonalne leczenie choroby skupia się na następujących lekach:

• Inhibitory cholinesterazy – rywastygmina, donepezil,
• Antagoniści receptora N-metylo-D-asparaginianu (NMDA) – memantyna,
• Terapia skojarzona,
• Leki przeciwpsychotyczne – Chlorpromazyna.

Oprócz terapii lekowej można zastosować terapię poznawczą oraz określone ćwiczenia i czynności, aby pomóc Pacjentowi łatwiej radzić sobie z objawami choroby Alzheimera.

Proszę wziąć pod uwagę, że wszystkie wymienione w powyższym punkcie terapie i metody leczenia choroby mają charakter jedynie informacyjny. Mają one na celu opisanie obecnych opcji leczenia., dostępnych dla Pacjentów. Dlatego przed zastosowaniem jakichkolwiek leków skonsultuj się z Lekarzem.

Innowacje w leczeniu Choroby Alzheimera

W grudniu 2021 r. Europejska Agencja Leków (EMA) zatwierdziła lek na chorobę Alzheimera, o nazwie Aduhelm (Aducanumab). Co więcej, jest to pierwszy nowy lek od prawie 20 lat. Lek ten działa przeciwko płytkom beta-amyloidowym w mózgu, które są przyczyną pogorszenia zdolności poznawczych Pacjenta.
Inne badane leki pochodzą z grupy przeciwciał monoklonalnych. Takich jak Crenezumab, Bapinezumab i Solanezumab.
Obecnie opracowywana jest szczepionka o nazwie AADvac1. Szczepionka ta działa poprzez stymulację produkcji przeciwciał, które zmniejszają odkładanie się białek Tau w mózgu. Naukowcy mają duże oczekiwania, co do sukcesu tej szczepionki i nadal prowadzą Badania Kliniczne w celu zbadania jej skuteczności i bezpieczeństwa.

Czym są Badania Kliniczne? 

Badanie Kliniczne to badanie medyczne, z udziałem ludzi. Pacjenci, bądź Zdrowi Ochotnicy, uczestniczący w Badaniach Klinicznych przechodzą różne oceny ich stanu zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest badana. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, dopasowaną do jego aktualnego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące Choroby Alzheimera?

Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.
Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych leków na Chorobę Alzheimera?
Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania. Lekarz wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.
Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Następnie, gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.

Pacjent – ​​Opieka oraz wkład osobisty! 

Choroba Alzheimera, jest nieuleczalną chorobą neurodegeneracyjną, o postępujących charakterze, która zawsze w konsekwencji prowadzi do śmierci Pacjenta. Pomimo tego, że została odkryta ponad 100 lat temu, nadal nie ma na nią skutecznego lekarstwa.
Mogą być różne powody, dla których Pacjenci rozważają swój udział w Badaniach Klinicznych. Jednak obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta o wszystkich aspektach uczestnictwa w Badaniu, w odniesieniu do jego specyfiki. Badacz musi upewnić się, że Pacjent rozważa swój udział w sposób dobrowolny. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a on doskonale rozumie wszystkie aspekt tej decyzji.
Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany o swoim stanie zdrowia.
Opieka medyczna okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych. Ponadto Badania Kliniczne pozwalają Pacjentowi monitorować stan jego zdrowia, w sposób bardziej pogłębiony, niż ma to miejsce w podstawowej opiece zdrowotnej. Wszystko to odbywa się w sposób najbardziej innowacyjny i obiektywny.
Jeżeli jesteś Uczestnikiem Badania Klinicznego, w ramach środków bezpieczeństwa w Badaniach Klinicznych otrzymujesz wysokiej jakości opiekę medyczną, za którą nie musisz płacić!

Bibliografia:

• https://www.gov.pl/web/psse-siedlce/swiatowy-dzien-choroby-alzheimera-2021#:~:text=Do%20dzi%C5%9B%20choroba%20ta%20jest,Coraz%20cz%C4%99%C5%9Bciej%20dotyka%20ludzi%20m%C5%82odych.
• https://www.medinfo.bg/spisanie/2021/1/statii/syvremenni-podhodi-pri-diagnozata-i-lechenieto-na-bolestta-na-alchajmer-3328  
• https://www.alzheimers.org.uk/ 
• https://www.medinfo.bg/spisanie/2022/1/statii/bolest-na-alchajmer-3641 
• https://www.nhs.uk/conditions/alzheimers-disease/treatment/