Nastawienie do Badań Klinicznych
Pomimo coraz lepszego dostępu do opieki zdrowotnej i stałego rozwoju medycyny, nadal pozostaje znacząca liczba chorób, na które nie znamy skutecznego lekarstwa. Co raz większą część populacji dotykają również choroby układu krążenia, układu pokarmowego, a także nowotwory. Do wprowadzenia na rynek nowych leków, czy terapii, niezbędne jest przeprowadzanie Badań Klinicznych. Pomimo tego, że Pacjenci chcą mieć dostęp do nowoczesnych, innowacyjnych terapii, tylko co druga osoba byłaby skłonna zdecydować się na wzięcie udziału w kontrolowanym, ściśle monitorowanym Badaniu Klinicznym.
Czy słyszałeś kiedyś określenie „Badania Kliniczne”?
Było to jedno z wielu pytań, jakie zostały zadane respondentom, w ramach badania świadomości mieszkańców Bułgarii, Polski i Ukrainy, na temat Badań Klinicznych, przeprowadzonego przez firmę Pratia. Najwięcej osób, które znały to pojęcie było na terenie Bułgarii, aż 63%. Na drugim miejscu byli Polacy, spośród których 61% spotkało się z tym określeniem, a na trzecim miejscu Ukraińcy, z wynikiem 53%.
Wartym odnotowania jest fakt, że prawie połowa ankietowanych Polaków (47%), znających to określenie, miała pozytywne nastawienie do Badań Klinicznych. Nastawienie to było jeszcze lepsze wśród Ukraińców (53%) oraz Bułgarów (55%). Cieszy również fakt, że jedynie 3% spośród Polaków, którym zadaliśmy to pytanie wyraziło swoje zdecydowanie negatywne nastawienie i był to najniższy wynik wśród wszystkich trzech krajów.
Ponad 60% pytanych osób uważa, że Badania Kliniczne dają nadzieję, na wyleczenie problemów zdrowotnych, dla których medycyna obecnie nie znajduje rozwiązań. Odpowiedź taka nie dziwi, patrząc na liczbę rejestrowanych na całym świecie Badań Klinicznych, oraz na obszary terapeutyczne, w których są one prowadzone. W samym tylko 2021 roku, na całym świecie otworzono 5,5 tys. nowych Badań Klinicznych, z czego aż 37% dotyczyło onkologii.
Dlaczego Pacjenci chcą brać udział w Badaniach Klinicznych?
Na to pytanie zdecydowana większość odpowiedziała, że Badania Kliniczne są szansą na wyleczenie choroby, w momencie, kiedy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne. Drugą najczęściej podawaną odpowiedzią (w Polsce i Ukrainie) była ta, że w ramach Badań Klinicznych, Pacjenci mają dostęp do bezpłatnej, profesjonalnej opieki medycznej. Z kolei mieszkańcy Bułgarii na drugim miejscu stawiali fakt, że Badania Kliniczne dają szansę dostępu do najnowocześniejszych metod leczenia. Co więcej, średni 70% osób, które brały już udział w jakimś Badaniu Klinicznym, wyraziło chęć ponownego udziału w Badaniu, jeśli będą mieli taką możliwość. Podobną odpowiedź udzielił co drugi ankietowany, który jeszcze w takich Badaniach nie uczestniczył. Posiadanie w rodzinie lub w kręgu znajomych osoby, która uczestniczyła w Badaniu Klinicznym również pozytywnie wpływa na decyzję osoby, na temat jej ewentualnego uczestnictwa w Badaniach.
Bariery powstrzymujące przed udziałem w Badaniach Klinicznych
Najwięcej osób obawia się negatywnych efektów, które mogą wystąpić, po przyjmowaniu badanych leków. Na drugim miejscu, wśród odpowiedzi respondentów, pojawił się strach, przed niezbadaną terapią. Czy obawy te są słuszne? Przyjmowanie jakiegokolwiek leku, od witaminy C po leki przeciwnowotworowe, wiąże się z ryzykiem wystąpienia skutków obocznych. Niemniej centralnym punktem, wokół którego kręci się każde Badanie Kliniczne, jest zapewnienie Zdrowym Ochotnikom, jak i Pacjentom bezpieczeństwa.
Badania nowych leków prowadzi się w sposób ściśle regulowany i minimalizujący ryzyka dla pacjentów w podziale na fazy I – IV. Badany lek może przejść do kolejnego etapu badań, przy udziale większej populacji pacjentów, jedynie gdy poprzednie fazy potwierdziły jego bezpieczeństwo i nie podważyły skuteczności. Każde badanie musi zostać zaaprobowane przez właściwe urzędy oraz komisję bioetyczną oceniającą korzyści i ryzyka dla pacjenta związane z uczestnictwem w danym badaniu klinicznym. Pacjent pozostaje pod ścisłym nadzorem klinicznym oraz diagnostycznym, aby zminimalizować ryzyko i pomóc ocenić skuteczność terapii – podkreśla Łukasz Bęczkowski, ekspert w obszarze badań klinicznych, COO Pratia.
Badania Kliniczne mogą wiązać się z pewnymi niedogodnościami, spowodowanymi częstymi wizytami w Ośrodku. Pomimo pozornej niedogodności, dzięki tym wizytom, stan zdrowia Pacjenta jest stale kontrolowany, a w większości Badań Klinicznych zwracane są wszelkie koszty związane z dojazdem do Ośrodka.
Jak w takim razie można zmienić nastawienie oraz świadomość Badań Klinicznych w społeczeństwie?
“Raport »Świadomość Polaków na temat badań klinicznych – Pratia 2022«” to nasz przyczynek do kolektywnej pracy tysięcy lekarzy, ekspertów i orędowników nauki. Mamy nadzieję, że pomoże on jeszcze skuteczniej przekazywać rzetelną wiedzę i ułatwi pacjentom dostęp do opieki, której potrzebują – podkreśla ekspert Pratia.
Przygotowany raport ukazał dużą rozbieżność dotyczącą tego, gdzie Pacjenci najczęściej poszukują informacji i z kim konsultują swoją decyzję, dotyczącą udziału w Badaniu Klinicznym. W Polsce uczestnicy odpowiedzieli, że najczęściej informacji szukają w internecie (66%) oraz u pracowników ochrony zdrowia, takich jak Lekarze, czy Farmaceuci (60%). Z kolei w Bułgarii i Ukrainie, jako pierwsze źródło informacji ankietowani wskazali Lekarzy i Farmaceutów (odpowiednio 81% i 78%), a na drugim miejscu znalazła się rodzina i znajomi (odpowiednio 34% i 46%).
Wyniki te jeszcze bardziej motywują nas, do szerzenia wiedzy, na temat Badań Klinicznych, w internecie. Dzięki naszym działaniom chcemy poprawić nastawienie Pacjentów do uczestnictwa w Badaniach Klinicznych oraz przekonać ludzi, że bez Badań Klinicznych nie ma możliwości wprowadzenia na rynek innowacyjnych leków i terapii.
* Raport ten został przygotowany przez „ARC Rynek i Opinia” na zlecenie Pratia, na reprezentatywnej próbie 4565 osób (Polsck: N=1500, Ukraina: N=1541, Bułgaria: N=1524).
