W tym artykule chcemy przybliżyć temat, który dotyka wszystkich osób w naszym społeczeństwie – potrzeby prowadzenia szczepień profilaktycznych. O ile świadomość szczepień jest duża w społeczeństwie, ważne jest podkreślenie i uświadomienie pośredniego sposobu zapobiegania wielu chorobom – czyli budowania odporności stadnej w populacji.

Wszyscy wiem, że temat ten jest drażliwy, dlatego uważamy, że szczegółowe omówienie szczepień i odporności stadnej (zwanej również populacyjną lub grupową) jest kluczowe. Niestety wiele osób cierpi na różne choroby i nie może skorzystać ze szczepień. Odporność populacyjna może zapewnić znaczną ochronę właśnie tym osobom.

Przykładem odpowiednio prowadzonego programy szczepień oraz występującej odporności grupowej jest polio. W 1988 r. polio (zakaźna, zagrażająca życiu i powodująca kalectwo choroba) paraliżowała ponad 1000 dzieci dziennie na całym świecie. Obecnie istnieje skuteczna szczepionka na tą chorobę, a dzięki odpowiedniemu wyszczepieniu społeczeństwa i rozwojowi odporności populacyjnej, ilość przypadków polio spadła o 99%.

Zanim zagłębimy się w wyjaśnienie terminu odporność stada, ważne jest, aby podać kilka szczegółów na temat szczepionek i procesu szczepienia.

Czym są więc szczepionki?

Szczepionki to produkty medyczne, które wprowadzają do organizmu określoną dawkę antygenów. Antygeny są to obce organizmowi ludzkiemu, mikroorganizmy lub ich cząsteczki. W swojej naturalnej postaci patogeny te powodują określoną chorobę. Po dostaniu się do organizmu, układ odpornościowy zdrowego, zaszczepionego organizmu buduje swoistą ochronę przeciwciał, zwaną odpornością nabytą, przeciwko odpowiedniemu drobnoustrojowi. Antygeny w szczepionkach to żywe, osłabione lub zabite mikroorganizmy, ich części lub produkty ich metabolizmu.

Ciekawostka dla osób bardziej zainteresowanych tematem – pierwsza szczepionka na świecie została wprowadzona przez angielskiego lekarza Edwarda Jennera w 1796 roku w grupie Pacjentów z ospą.

Zgodnie z metodą i technologią opracowania, istnieje kilka rodzajów szczepionek, w tym:

• Szczepionki inaktywowane,
• Żywe szczepionki atenuowane (pozbawione zjadliwości),
• Szczepionki na bazie białka,
• Szczepionki zawierające mRNA,
• szczepionki toksoidowe,
• Szczepionki podjednostkowe,
• Szczepionki z koniugatem polisacharydów (skoniugowane),
• Szczepionki DNA.

Tutaj znajdziesz bardziej szczegółowe informacje dotyczące różnych rodzajów szczepionek.

Czym jest odporność stadna?

Nie wszyscy ludzie mogą zostać zaszczepieni z powodu różnych schorzeń, które osłabiają ich układ odpornościowy. Dla takich osób kluczowym elementem prewencji jest budowanie odporności stadnej. Kiedy niezaszczepiona osoba mieszka w społeczności, w której wszyscy lub większość ludzi jest w pełni zaszczepiona, szanse na jej zachorowanie są mniejsze. Krążenie patogenu danej choroby staje się znacznie trudniejsze, ponieważ większość osobników, które próbuje zainfekować, nabyła już odporność. Oznacza to, że wraz ze wzrostem liczby zaszczepionych osób zmniejsza się ryzyko dla tych, którzy szczepionki nie mogą otrzymać. To właśnie nazywamy odpornością stadną. Odporność zbiorowa zapewnia profilaktykę przede wszystkim dla noworodków, osób starszych oraz osób cierpiących na schorzenia uniemożliwiające im zaszczepienie (w tym zaburzenia odporności).

Oczywiście, ponieważ żadna szczepionka nie zapewnia 100% ochrony, odporności populacyjnej również nie można uznać za narzędzie w 100% skuteczne. Jednak odporność grupowa jest podstawowym sposobem ochrony wrażliwej części populacji, która z jakiegoś powodu nie może otrzymać szczepienia.

Mówiąc o szczepionkach, nie powinniśmy patrzeć na nie tylko, jako na produkt medyczny, który chroni zaszczepioną osobę. Szczepionki stanowią ważne narzędzie do zapobiegania wielu chorobom, w tym tych zagrażającym życiu. Budowanie odporności grupowe poprzez wysokie szczepienia wśród populacji zapewnia dużo bezpieczniejsze środowisko życia dla wszystkich osób, które nie mogą być zaszczepione.

Szczepienia i profilaktyka – jak to się odbywa?

Niektóre z chorób, o których nasze społeczeństwo prawie zapomniało dzięki szczepionkom i osiągnięciu odporności populacyjnej to polio, odra, błonica, krztusiec. Istnieją szczepionki przeciwko tym i wielu innym poważnym chorobom i są one z powodzeniem stosowane obecnie u wielu ludzi.

W każdym kraju Unii Europejskiej prowadzony jest specjalny kalendarz szczepień, według którego prowadzony jest krajowy program szczepień.

W Polsce, jeśli nie ma innych względów zdrowotnych, większość noworodków otrzymuje pierwsze szczepionki już w pierwszych dniach życia. Następnie obowiązkiem rodzica lub opiekuna jest przestrzeganie zaleceń Lekarza dotyczących szczepień i podawanie ich zgodnie z aktualnym kalendarzem szczepień.

Aby zapewnić odporność grupową, każda osoba powinna przestrzegać właściwych ram czasowych podawania szczepień. Jeśli nie jesteś do końca pewien, kiedy i jaki rodzaj szczepionki powinieneś otrzymać, najlepiej jest skontaktować się z Lekarzem rodzinnym w celu uzyskania pomocy.

Pamiętaj, że przyjmowanie szczepionek na czas pomaga nie tylko Tobie. Zachowanie takie umożliwia budowanie odporności populacyjnej, a tym samym większą ochronę dla tych, którzy nie mogą zostać zaszczepieni.

Myśląc o sobie – myślisz także o swojej społeczności.

Szczepionki, odporność stadna, Badania Kliniczne

Bez wątpienia jasne jest, że gdyby nie istniały szczepionki, bardzo cierpielibyśmy z powodu różnych chorób. Dzięki wysiłkom, jakie naukowcy włożyli w badanie różnych szczepionek w ramach Badań Klinicznych, my, członkowie naszej rodziny i cała społeczność, możemy czerpać korzyści z życia w bezpieczniejszym środowisku.

Czym są Badania Kliniczne?  

Badanie Kliniczne to badanie medyczne, prowadzone z udziałem ludzi. Pacjenci oraz Zdrowi Ochotnicy, uczestniczący w Badaniach Klinicznych przechodzą liczne oceny ich stanu zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest na etapie badania. Ponadto Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, dostosowaną do stanu zdrowia Pacjenta. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące szczepionek?

Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.

Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych dotyczących szczepionek?

Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania. Lekarz ponadto wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.

Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.

Pacjent – ​​Opieka oraz wkład osobisty!  

Eradykacja chorób zakaźnych (całkowite zwalczenie choroby) to podstawowy cel większości naukowców. Do tej pory, w populacji człowiek, udało się eradykować jedynie ospę prawdziwą. Prowadzone Badania Kliniczne mają na celu ulepszyć działanie szczepionek, a także zmniejszyć potencjalne działania niepożądane tych preparatów.

Mogą być różne powody, dla których Pacjenci rozważają swój udział w Badaniach Klinicznych. Jednak obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta o wszystkich aspektach uczestnictwa w Badaniu, w odniesieniu do jego specyfiki. Badacz musi upewnić się, że Pacjent rozważa swój udział w sposób dobrowolny. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a on doskonale rozumie wszystkie aspekt tej decyzji.

Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany o swoim stanie zdrowia.

Opieka medyczna okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych. Ponadto Badania Kliniczne pozwalają Pacjentowi monitorować stan jego zdrowia, w sposób bardziej pogłębiony, niż ma to miejsce w podstawowej opiece zdrowotnej. Wszystko to odbywa się w sposób najbardziej innowacyjny i obiektywny.

Jeżeli jesteś Uczestnikiem Badania Klinicznego, w ramach środków bezpieczeństwa w Badaniach Klinicznych otrzymujesz wysokiej jakości opiekę medyczną, za którą nie musisz płacić!

Bibliografia:

• https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/how-do-vaccines-work?adgroupsurvey={adgroupsurvey}&amp&gclid=CjwKCAjwh-CVBhB8EiwAjFEPGQihKnPyzM14499kentnrEV8odWN58sTEljF9pGkbotoK-8SnCfE3RoC_9QQAvD_BwE
• https://www.cdc.gov/vaccines/parents/diseases/forgot-14-diseases.html
• Artykuł “Ewolucja wiedzy o szczepionkach”, Dr Yakimov 
• https://szczepienia.pzh.gov.pl/