Czy wiesz, czym jest choroba Parkinsona?

Choroba Parkinsona jest jedną z najczęstszych chorób neurodegeneracyjnych. Charakteryzuje się ona utratą komórek nerwowych w obszarze mózgu (znanym również jako istota czarna). Prowadzi to do niskiego poziomu neuroprzekaźnika – dopaminy. Dopamina jest hormonem, który pośredniczy w funkcjach motorycznych i odgrywa zasadniczą rolę w niektórych procesach psychicznych (motywacja) i chorobowych (depresja, schizofrenia). W chorobie Parkinsona niedobór tego neuroprzekaźnika prowadzi do wystąpienia klasycznych objawów choroby – drżenia, sztywności mięśni i spowolnienia ruchowego (wolne ruchy). W późniejszym przebiegu choroby pojawia się również niestabilność postawy. Większość Pacjentów rozwija objawy choroby po 50 roku życia, ale u co dwudziestego Pacjenta choroba zaczyna się przed 40 rokiem życia.
Mężczyźni są dwukrotnie bardziej narażeni na chorobę Parkinsona niż kobiety.

Rozpowszechnienie choroby w Europie

Idiopatyczna (co oznacza, że przyczyna choroby jest nieznana) choroba Parkinsona występuje u około 0,15% światowej populacji i występuje głównie wśród osób rasy kaukaskiej.
Szacuje się, że po 65 roku życia zapadalność na chorobę Parkinsona sięga 1%, w wieku 80 lat wzrasta do 3%, a po 80 roku życia dochodzi do 10%.
Według danych epidemiologicznych, na całym świecie, dotkniętych tą chorobą jest aż 6 milionów osób.

Jakie są przyczyny choroby?

Przyczyna choroby Parkinsona nie została jeszcze w pełni poznana. Jednak większość ekspertów uważa, że przyczyną jest kombinacja czynników środowiskowych, takich jak stosowanie pestycydów, praca w środowisku o wysokiej zawartości CO (tlenku węgla), dieta, współistniejące choroby i predyspozycje genetyczne. Genetyczne przyczyny choroby Parkinsona zostały określone już dawno, jednak mutacje genetyczne nie ujawniają się same, ale zawsze są związane z czynnikami środowiskowymi lub wiekiem Pacjenta.

Objawy choroby Parkinsona

Chorobę Parkinsona charakteryzują trzy główne objawy:

• Drżenie spoczynkowe (statyczne),
• Bradykinezja (zubożenie i ograniczenie ruchów),
• Sztywność – zwiększone napięcie mięśni.

Początkowo objawy mogą być niespecyficzne lub ledwo zauważalne. Często pierwsze objawy pozostają nierozpoznane i dlatego są leczone przez innych specjalistów. Początkowo Pacjent może czuć się zmęczony, mieć problemy ze snem, osłabiony węch, objawy depresji.
Objawy zwykle występują w jednej kończynie (nodze lub ramieniu). Następnie objawy rozprzestrzeniają się, w większości przypadków, na drugą kończynę, po tej samej stronie ciała. Po pewnym czasie zaatakowane są również kończyny po drugiej stronie ciała. Ta manifestacja jest znaczącym objawem choroby Parkinsona.
Drżenie spoczynkowe jest jednym z najczęstszych objawów choroby. Występuje u 70% Pacjentów z chorobą Parkinsona. Drżenie jest opisywane jako niezamierzony ruch mięśnia. Drżenie spoczynkowe ma charakter statyczny, rytmiczny i obejmuje pronację-supinację (ruchy obrotowe) oraz zgięcie-wyprost.
Sztywność jest drugim głównym objawem choroby. Jest to zwiększone napięcie mięśniowe charakteryzujące się bólem w danej części ciała. Początkowo sztywność wpływa na mięśnie wokół dużych stawów. Później dotyczy również małych.
Bradykinezja to ogólne spowolnienie ruchów, chodzenia, mowy, rzadkie mruganie, słaba mimika. Chodzenie Pacjenta jest powolne, niepewne, czasami wlokąc chorą nogę. Od samego początku choroby mogą pojawiać się delikatne ruchy palców.
Zaburzenia postawy pojawiają się jako dodatkowy, czwarty objaw pierwotny, w późniejszych stadiach choroby Parkinsona. Pacjenci mają trudności z utrzymaniem równowagi, stają się niestabilni i często upadają. Pogarsza się w związku z tym ich jakość życia.

Diagnostyka choroby

Doświadczony neurolog może zdiagnozować chorobę Parkinsona już po pierwszym zbadaniu Pacjenta.
Rozpoznanie choroby Parkinsona często opiera się na ogólnej obserwacji Pacjenta. Wraz z powyższymi informacjami gromadzone są dane dotyczące historii choroby i stanie neurologicznym Pacjenta. Neurolog może zlecić laboratoryjne badania krwi, elektromiografię (EMG) i elektroencefalografię (EEG), w celu postawienia diagnozy. W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie szczegółowych, dodatkowych badań, na przykład DaTSCAN, a następnie tomografia komputerowa (TK).

Leczenie choroby Parkinsona

Leki przeciw chorobie Parkinsona należą do różnych grup. Wszystkie jednak mają na celu złagodzenie objawów poprzez 3 podstawowe mechanizmy:

• Zwiększenie poziomu dopaminy w mózgu. Podstawowym lekiem, z tej grupy jest lewodopa,
• Stymulowanie receptorów dopaminy za pomocą agonistów dopaminy, takich jak apomorfina,
• Blokowanie enzymów rozkładających dopaminę. Leki te to między innymi:
  • Inhibitory MAO-B – selegilina, rasagilina,
  • Inhibitory COMT – entakapon.

Innowacje w leczeniu choroby Parkinsona

Jak dotąd nie znaleziono skutecznego lekarstwa na chorobę Parkinsona. Istnieje jednak wiele dostępnych leków, które mają pomóc Pacjentom w radzeniu sobie z chorobą oraz zmniejszyć jej objawy. Ponadto przeprowadza się szereg Badań Klinicznych, poszukujących nowych metod leczenia i leków na chorobę Parkinsona. Obecnie badane są nowe leki modyfikujące przebieg choroby.
Lewodopa, lek już zarejestrowany, wydaje się przynosić bardzo korzystne rezultaty w walce z chorobą Parkinsona. O postępie choroby decydują szczytowe i najniższe stężenia lewodopy we krwi i ośrodkowym układzie nerwowym. Jednak ustalenie odpowiedniej i właściwej dawki, dla Pacjenta może być trudne i prowadzić do dodatkowych komplikacji zdrowotnych. Dlatego utrzymanie stałego stężenia terapeutycznego we krwi można osiągnąć za pomocą alternatywnych form podawania lewodopy. Obecnie prowadzą się Badania Kliniczne dotyczące przedłużonego wlewu za pomocą pompy lub wlewu podskórnego lewodopy. W przypadku leczenia pompą substancję leczniczą podaje się bezpośrednio do dwunastnicy. Przedłużony wlew podskórny wykonywany jest za pomocą pompy, systemu i małej igły do ​​podania podskórnego, najczęściej w brzuch.
Objawowe, nielekowe leczenie choroby Parkinsona odbywa się za pomocą metody chirurgicznej zwanej głęboką stymulacją mózgu (DBS) i jest nadal obiektem Badań Klinicznych.
Kolejny dobry efekt terapeutyczny uzyskuje się poprzez połączenie długotrwałego leczenia farmakologicznego i terapii ozonem.

Czym są Badania Kliniczne? 

Badanie Kliniczne to badanie medyczne z udziałem ludzi. Pacjenci uczestniczący w Badaniu Klinicznym przechodzą różne oceny stanu swojego zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest badana. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, w zależności od jego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące choroby Parkinsona?

Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.
Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych w chorobie Parkinsona?
Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania. Lekarz wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.
Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Następnie, gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.

Sprawdź, gdzie w tej chwili prowadzimy Badania Kliniczne w Chorobie Parkinsona!

Pacjent – ​​Opieka oraz wkład osobisty! 

Choroba Parkinsona to ciężar, który spoczywa na barkach całego społeczeństwa. Niestety, poza objawami fizycznymi, w większości przypadków niesie za sobą cierpienie Pacjenta oraz jego rodziny i bliskich. 
Życie z chorobą Parkinsona może być wypełnione wieloma trudnościami i niezbyt pozytywnymi emocjami. Dlatego Pacjent potrzebuje dostępu do odpowiedniego wsparcia i materiałów edukacyjnych. Dowiedzenie się więcej o chorobie oraz o tym, jak sobie z nią radzić i, że możliwe jest wyzdrowienie, może znacznie poprawić życie Pacjenta. Oczywiście rodzina, przyjaciele i otoczenie muszą wspierać i pomagać swoim chorych bliskim. 
Prawdopodobnie niektórzy z was mają znajomych lub nawet członka rodziny, który miał/a chorobę Parkinsona. Na pewno są tacy, którzy słyszeli o tej chorobie tylko w wiadomościach. 

Bibliografia: 

• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32758042/
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4634347/
• O. Hornykiewicz: The discovery of dopamine deficiency in the parkinsonian brain. „J Neural Transm” 70, 9–15 (2006)
• Piotr Thor, Podstawy patofizjologii człowieka, Kraków: Fundacja Zdrowia Publicznego – Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, 2007, s. 439