13 czerwca jest Europejskim Dniem Prewencji Raka Skóry. Stąd też stworzyliśmy artykuł, mówiący o tym, czym jest rak skóry, jak jest obecnie leczony i, co bardzo ważne – jakie są najbardziej innowacyjne metody leczenia tej grupy nowotworów.

Co to jest rak skóry?

Rak skóry występuje, gdy nieprawidłowe komórki skóry zaczynają rosnąć i dzielić się, w niekontrolowany sposób. Najczęściej ten typ raka rozwija się na skórze wystawionej na działanie promieni słonecznych. Takimi obszarami mogą być przede wszystkim skóra głowy, usta, oczy, szyja, uszy, klatka piersiowa, ręce i nogi.

Jednak rak skóry może również powstać na innych częściach skóry, które są zwykle zakryte i nie wystawione na ekspozycję słoneczną – dłoniach, okolicy narządów płciowych, pod paznokciami i innych.

Rak skóry dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn.

Jeśli chcesz dowiedzieć się o innych typach nowotworów – zajrzyj do naszego artykułu.

Rodzaje raka skóry

Istnieją różne rodzaje raka skóry, ale najczęściej diagnozowane są następujące cztery:

• Czerniak –ten rodzaj raka skóry może rozwinąć się na dowolnym obszarze skóry na ciele,
• Rak podstawnokomórkowy – zwykle występuje na szyi lub twarzy,
• Rak płaskonabłonkowy – najczęściej pojawia się na twarzy, uszach i dłoniach,
• Rak z komórek Merkla – najczęściej występuje na głowie, szyi i tułowiu.

Rak skóry w Europie

Według Europejskiego Systemu Informacyjnego, w 2020 r. rak skóry jest szóstym najczęściej występującym typem raka. Statystyki mówią o 50 972 nowych przypadków raka skóry u kobiet oraz 55 397 przypadkach u mężczyzn, w Unii Europejskiej, w 2020 roku.

Niestety, w Polsce jest jeden z najwyższych w Europie współczynników zgonu na raka skóry. Badania mówią o średnio 4,9-5,8 zgonach na 100 000 mieszkańców Polski. To samo badanie szacuje zapadalność na poziomie 7,9-16,4 osób, na 100 000 Polaków. Polska jest za to krajem, z jednym z najniższych wskaźników zapadalności na raka skóry, w Unii Europejskiej.

Jakie są przyczyny raka skóry?

Rak skóry jest spowodowany przez specyficzne zmiany w genach, które kontrolują sposób funkcjonowania komórek. Z powodu tych mutacji komórki zaczynają rosnąć i dzielić się w niekontrolowany sposób, tworząc komórki nowotworowe.

Kolejnym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na światło ultrafioletowe. Jest to główna przyczyna rozwoju raka skóry. Takie światło jest naturalnie produkowane przez słońce, ale może być też sztucznie wytworzone przez niektóre maszyny, takie jak solaria.

Rak skóry dotyka ludzi z różnymi odcieniami skóry, ale uważa się, że osoby o jasnej karnacji są bardziej narażone na tę chorobę.

Kilka dodatkowych czynników, mogących zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów skóry to między innymi:

• Historia raka skóry w rodzinie – występowanie raka skóry u twoich rodziców lub rodzeństwa, obecnie lub w przeszłości,
• Historia raka – występowanie w przeszłości raka skóry lub nowotworu innego typu,
• Narażenie na promieniowanie UV oraz jonizujące lub określone substancje, takie jak np. arsen,
• Zaburzenia układu odpornościowego – występowanie w przeszłości lub obecnie jakiejkolwiek choroby układu odpornościowego lub stanu powodującego osłabienie układu odpornościowego.

Profilaktyka i wczesna diagnostyka raka skóry

Profilaktyka i wczesna diagnostyka są bardzo ważne, gdy mówimy o raku skóry. Jeśli przestrzegasz określonych zasad i procedur dotyczących ekspozycji na światło słoneczne (ultrafioletowe), można zapobiec większości rodzajów raka skóry. Wczesna diagnostyka jest niezbędna i przyczynia się do zwiększenia szans na wyleczenie.

Oto kilka praktycznych wskazówek i porad, jak zminimalizować ryzyko wystąpienia raka skóry:

• Unikaj słońca w środku dnia, kiedy ekspozycja na promienie słoneczne jest najbardziej intensywna,
• Używaj kremów z filtrem – co najmniej SPF 30,
• Noś odzież ochronną. Na rynku dostępne są nawet specjalne ubrania fotoochronne,
• Używaj wysokiej jakości okularów przeciwsłonecznych z odpowiednią ochroną na promienie UVA i UVB,
• Jeśli to możliwe, nie korzystaj z solarium.

Jak wygląda rak skóry?

Większość nowotworów nie daje żadnych widocznych objawów. W przeciwieństwie do innych typów nowotworów, rak skóry jest widoczny gołym okiem. Dlatego ważna jest nauka samodzielnego badania i wykrywania wszelkich nietypowych zmian na skórze. Jeśli zauważysz nietypową zmianę na skórze, która Cię niepokoi, powinieneś umówić się na wizytę u dermatologa. Rak skóry może przybierać różne kształty i kolory, i możne występować na dowolnej części skóry.

Dodatkowo zaleca się przeprowadzanie corocznych wizyt kontrolnych u dermatologa oraz comiesięcznego samobadania własnego ciała, zwłaszcza jeśli występuje u Ciebie zwiększone ryzyko zachorowania na raka skóry.

Badanie i diagnostyka raka skóry

Na wizycie, dermatolog przeprowadzi kompleksowe badanie fizykalne, sprawdzając wszystkie obszary skóry. Pacjent powinien nie mieć na sobie makijażu ani pomalowanych paznokci, w czasie wizyty. Podczas badania Lekarz może skorzystać z przyrządu zwanego dermatoskopem, który pomoże lepiej zbadać zmiany na Twojej skórze.

Jeśli dermatolog zauważy coś podejrzanego, co w jego przypadku może być nowotworem, zwykle konieczne będzie wykonanie biopsji. Biopsja to zabieg, podczas którego Lekarz pobiera część lub całość zmiany skórnej i następnie wysyła ją do badania histopatologicznego – pod mikroskopem. Wynik pokaże, czy obecne są jakieś komórki patologiczne, a jeśli tak, to jakiego rodzaju.

Leczenie raka skóry

Jak już wspomniano, wykrytych na wczesnym etapie, prawie 100% wszystkich rodzajów raka skóry jest uleczalnych. Określenie dokładnego typu raka skóry i jego stadium jest bardzo ważne przy wyborze najwłaściwszej strategii leczenia. Każdy rak skóry jest leczony nieco inaczej. Ponadto istotny jest również ogólny stan zdrowia Pacjenta. Poniżej zamieściliśmy informacje odnośnie dostępnych metod leczenia, w zależności od rodzaju raka skóry:

Czerniak:

• Zabieg chirurgicznego usunięcia zmiany,
• Radioterapia,
• Chemoterapia,
• Terapia celowana
• Immunoterapia.

Rak podstawnokomórkowy:

• Radioterapia,
• Elektrochirurgia,
• Kriochirurgia,
• Operacja z wykorzystaniem lasera,
• Terapia fotodynamiczna,
• Chirurgia mikrograficzna metodą Mohsa,
• Zabieg chirurgicznego usunięcia zmiany,
• Leki do stosowania miejscowego,
• Leki doustne – w zaawansowanym raku skóry.

Rak kolczystokomórkowy:

• Radioterapia,
• Elektrochirurgia,
• Kriochirurgia,
• Operacja z wykorzystaniem lasera,
• Terapia fotodynamiczna,
• Chirurgia mikrograficzna metodą Mohsa,
• Zabieg chirurgicznego usunięcia zmiany.

Rak z komórek Merkla:

• Radioterapia,
• Chemoterapia,
• Immunoterapia.

Proszę wziąć pod uwagę, że wszystkie wymienione w powyższym punkcie terapie i metody leczenia choroby mają charakter jedynie informacyjny. Mają one na celu opisanie obecnych opcji leczenia, dostępnych dla Pacjentów. Dlatego przed zastosowaniem jakichkolwiek leków skonsultuj się z Lekarzem.

Innowacje w leczeniu raka skóry

1/3 wszystkich diagnozowanych na świecie nowotworów to właśnie nowotwory skóry. Na szczęście medycyna stale się rozwija, a wczesna diagnostyka i nowe metody profilaktyki są już dostępne. Wraz z postępem medycyny, Lekarze prowadzą coraz to nowe badania, aby znaleźć wydajniejszy i skuteczniejszy sposób leczenia nowotworów skóry. Na rynku dostępne są różne leki stosowane w różnych rodzajach raka, jednak oficjalnie zatwierdzono tylko kilka preparatów, dla Pacjentów z rakiem skóry.

W 2022 roku FDA zatwierdziła nową terapię dla Pacjentów z przerzutowym lub nieoperacyjnym czerniakiem. Terapia ta składa się z dwóch środków immunoterapeutycznych – Nivolumabu i Relatlimabu. Dzięki takim odkryciom naukowcy są jeszcze bardziej zmotywowani do szukania nowych metod leczenia nowotworów, w wyniku czego liczba Badań Klinicznych prowadzonych na całym świecie stale rośnie.

Czym są Badania Kliniczne?  

Badanie Kliniczne to badanie medyczne, w których udział biorą ludzie. Pacjenci uczestniczący w Badaniu Klinicznym przechodzą różne oceny ich stanu zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest badana. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, dopasowaną do jego aktualnego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta nic go nie kosztują.

Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące raka skóry?

Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.

Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych leków na raka skóry?

Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania. Lekarz wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.

Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Następnie, gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.

Pacjent – ​​Opieka oraz wkład osobisty!  

Nowotwory skóry to choroby, które diagnozowane są u wielu ludzi, każdego roku. Wczesne wykrycie tych chorób zwiększa szansę Pacjenta na całkowite wyleczenie. Niestety, gdy choroba jest diagnozowana w zaawansowanym stadium, może ona doprowadzić do śmierci Pacjenta. Choroby te są trudne do leczenia, a naukowcy nadal starają się znaleźć na nie skuteczne lekarstwo.

Mogą być różne powody, dla których Pacjenci rozważają swój udział w Badaniach Klinicznych. Jednak obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta o wszystkich aspektach uczestnictwa w Badaniu, w odniesieniu do jego specyfiki. Badacz musi upewnić się, że Pacjent rozważa swój udział w sposób dobrowolny. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a on doskonale rozumie wszystkie aspekt tej decyzji.

Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany o swoim stanie zdrowia.

Opieka medyczna okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych. Ponadto Badania Kliniczne pozwalają Pacjentowi monitorować stan jego zdrowia, w sposób bardziej pogłębiony, niż ma to miejsce w podstawowej opiece zdrowotnej. Wszystko to odbywa się w sposób najbardziej innowacyjny i obiektywny.

Jeżeli jesteś Uczestnikiem Badania Klinicznego, w ramach środków bezpieczeństwa w Badaniach Klinicznych otrzymujesz wysokiej jakości opiekę medyczną, za którą nie musisz płacić!

Bibliografia:

• https://ecis.jrc.ec.europa.eu/pdf/factsheets/Melanoma_cancer_en.pdf
• https://www.skincancer.org/early-detection/
• https://atos.net/en/blog/technological-advances-to-prevent-skin-cancer
• What is Cancer? – Article by Dr Yakimov
• https://www.sciencedaily.com/releases/2022/03/220323130313.htm
• https://www.worldlifeexpectancy.com