Czy wiesz, czym jest niewydolność serca?
Stan, w którym serce nie może prawidłowo pompować krwi w organizmie, nazywa się niewydolnością serca. W większości przypadków dzieje się tak, z powodu osłabienia i sztywności mięśnia sercowego. Stan ten może prowadzić do wystąpienia duszności, obrzęku kończyn i szybkiego męczenia się. Objawom tym może towarzyszyć przekrwienie płuc, obrzęki obwodowe i zastój żył szyjnych.
W zależności od tego, która część serca jest dotknięta, rozróżnia się trzy różne typy niewydolności serca:
- Lewokomorowa niewydolność serca – jest najczęstszym typem i powoduje upośledzenie funkcji lewej komory serca. Z tego powodu pompowana jest niewystarczająca ilość krwi do organów,
- Prawokomorowa niewydolność serca – prawa komora serca jest zbyt słaba, aby przepompować wystarczającą ilość krwi do płuc,
- Dwukomorowa niewydolność serca – obie komory serca są uszkodzone,
Na podstawie przebiegu, chorobę można podzielić na:
- Ostra niewydolność serca – pojawia się nagle, np. po zawale serca,
- Przewlekła niewydolność serca – rozwija się stopniowo w czasie i może być wynikiem innego schorzenia, które nie było leczone od dłuższego czasu, na przykład nadciśnienia,
- Zastoinowa niewydolność serca – w tej postaci poza powyższymi objawami występuje przewodnienie organizmu.
Częstość występowania niewydolności serca w Europie
Choroby sercowo-naczyniowe są jedynymi z najczęściej występujących chorób na świecie, posiadających jedną z największych śmiertelności, zwłaszcza teraz, w czasie pandemii COVID-19.
Częstość występowania niewydolności serca rośnie na przestrzeni lat. Szacuje się, że ponad 15 milionów ludzi w Europie, czyli około 2% populacji, żyje z niewydolnością serca.
Dane statystyczne pokazują, że w Polsce może być około 600-800 tys. osób, żyjących z niewydolnością serca.
Jakie są przyczyny niewydolności serca?
Niewydolność serca, znana również jako zastoinowa niewydolność serca, może pojawić się w każdym wieku. Mimo wszystko najczęściej diagnozuje się ją u osób starszych. Choroba może zacząć się nagle lub rozwijać stopniowo w czasie.
Często inne schorzenia prowadzą do upośledzenia funkcji serca. Choroby te mogą powodować dysfunkcję zastawek, osierdzia, wsierdzia, zaburzenia rytmu serca lub przewodzenia, które to w konsekwencji prowadzą do niewydolności serca. Dodatkowo u niektórych Pacjentów mięsień sercowy może ulec osłabieniu i uszkodzeniu. W pewnym momencie ta niepełnosprawność sprawia, że serce ma trudności z pompowaniem wystarczającej ilości krwi dla organizmu. W tej sytuacji zdrowe części serca muszą kompensować i pracować ciężej. Prowadzi to do niezdolności serca do nadążania za typowym zapotrzebowaniem całego organizmu na krew.
Wiele osób ma również współistniejącą chorobę, która może zwiększać ryzyko wystąpienia niewydolności serca.
Oto krótka lista niektórych chorób, które mogą przyczynić się do wystąpienia niewydolności serca:
- Nadciśnienie tętnicze,
- Choroba wieńcowa i zawał serca – jedna z najczęstszych przyczyn niewydolności serca,
- Uszkodzenie lub inne upośledzenie zastawek serca,
- Kardiomiopatia – zapalenie mięśnia sercowego,
- Wrodzona wada serca – jeśli urodziłeś się z jakąkolwiek wadą serca, na przykład komory serca nie są prawidłowo ukształtowane,
- Wszelkiego rodzaju arytmie – nieprawidłowe bicie serca,
- Inne choroby, takie jak cukrzyca, HIV, nadużywanie alkoholu, otyłość i inne.
Objawy niewydolności serca
Jak już wspomniano, Pacjentowi może być trudno rozróżnić objawy choroby. Co więcej, czasami Pacjent nawet nie podejrzewa, że cierpi na niewydolność serca.
Niektóre z najczęstszych objawów to:
- Brak tchu – nie tylko po wysiłku fizycznym, ale nawet w spokojnej, spoczynkowej pozycji lub po obudzeniu się w nocy, nie mogąc oddychać,
- Obrzęk kończyn – z powodu gromadzenia się płynu. Obrzęk może występować w kostkach lub nogach,
- Zmęczenie – ciągłe uczucie zmęczenia bez wyraźnego powodu,
Istnieją dodatkowe oznaki niewydolności serca, o których należy również wspomnieć:
- Uporczywy nocny kaszel,
- Świszczący oddech,
- Utrata masy ciała lub przyrost masy ciała,
- Dezorientacja,
- Zawroty głowy i omdlenia,
- Brak apetytu,
- Nieregularne bicie serca,
- Lęk i niepokój.
Aby sklasyfikować nasilenie objawów, a tym samym określić stopień zaawansowania choroby, stosuje się klasyfikację funkcjonalną NYHA (New York Health Association):
- Klasa 1 – Pacjent nie odczuwa żadnych objawów podczas zwykłej aktywności fizycznej.
- Klasa 2 – Pacjent najprawdopodobniej czuje się komfortowo w spoczynku, ale regularna aktywność fizyczna może powodować zmęczenie, kołatanie serca i duszność.
- Klasa 3 – Pacjent najprawdopodobniej czuje się komfortowo w spoczynku, ale zauważalne jest ograniczenie aktywności fizycznej. Nawet łagodne ćwiczenia mogą powodować zmęczenie, kołatanie serca lub duszność.
- Klasa 4 – Pacjent nie jest w stanie wykonywać jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez objawów, które występują nawet w spoczynku.
Jak diagnozowana jest choroba?
Monitorowanie objawów choroby ma kluczowe znaczenie, dla klasyfikacji choroby oraz jej ciężkości, a tym samym postawienia prawidłowej diagnozy. Jeśli odczuwasz którykolwiek z wyżej wymienionych objawów, powinieneś umówić się na wizytę u swojego Lekarza. Nie oznacza to jednak, że cierpisz lub rozwinie się u Ciebie niewydolność serca, ale Lekarz zlecić Ci kilka badań, aby wykluczyć taką możliwość.
Oprócz przeprowadzenia badania fizykalnego, Lekarz zapyta Cię o Twoją historię medyczną. Lekarz musi zebrać informacje, jeśli cierpisz lub cierpiałeś na jakiekolwiek inne schorzenia. Zwłaszcza te związane z potencjalnym rozwojem niewydolności serca.
Część badań i testów, które mogą zostać przeprowadzone, to między innymi badania krwi, EKG (elektrokardiogram), echokardiogram (echo serca), angiogram wieńcowy, biopsja mięśnia sercowego, badania wydolności płuc, takie jak spirometria, test wysiłkowy, prześwietlenie klatki piersiowej, komputerowa tomografia serca (CT), rezonans serca (MRI) i inne.
Posiadanie wszystkich wyników badań pomoże kardiologowi zidentyfikować wszelkie funkcjonalne lub strukturalne uszkodzenia serca. Zrozumienie etiologii choroby Pacjenta jest niezbędne do ustalenia najwłaściwszego planu leczenia.
Pacjent z niewydolnością serca musi rozpocząć leczenie tak szybko, jak to możliwe, gdy tylko zostanie postawiona diagnoza. Wczesne wykrycie choroby może zapobiec wielu poważnym problemom zdrowotnym, które mogą prowadzić do pogorszenia jakości życia, a w konsekwencji nawet zgonu.
Leczenie niewydolności serca
W leczeniu choroby pomagają różne leki. Głównym celem terapii jest spowolnienie postępu choroby i kontrolowanie objawów. W większości przypadków Pacjent musi przyjmować leki nasercowe do końca życia.
Często osoby z niewydolnością serca muszą zażywać 2 lub 3 różne leki, wśród najczęściej przepisywanych są:
- Inhibitory ACE – wykazuje działanie moczopędne oraz hamuje wydzielanie aldosteronu, ułatwiając sercu pompowanie krwi w organizmie. Takimi lekami są perindopril, lisinopril, kaptopril,
- Blokery receptora angiotensyny-2 (ARB) – stosowane jako alternatywa dla inhibitorów ACE, ponieważ mają mniej skutków ubocznych. Częścią tych leków są losartan, walsartan, telmisartan,
- Beta-blokery, takie jak bisoprolol, karwedilol,
- Antagoniści receptora mineralokortykoidowego, takie jak spironolakton i eplerenon,
- Diuretyki (leki moczopędne), takie jak furosemi, torasemid,
- Iwabradyna – stosowana jako alternatywa dla beta-blokerów,
- Sakubitryl z walsartanem jest połączeniem ARB i inhibitora neprylizyny,
- Digoksyna – jest zwykle przepisywana Pacjentom, u których nie nastąpiła poprawa pomimo stosowania innych leków na niewydolność serca.
Wraz z lekami, specjaliści mogą zaproponować Pacjentowi następujące opcje leczenia:
- Zmiany stylu życia, takie jak zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna,
- Rozrusznik (kardiowerter) – do klatki piersiowej Pacjenta wszczepiane jest urządzenie, które pomaga w kontroli rytmu serca,
- Interwencja chirurgiczna, taka jak przeszczep serca lub operacja pomostowania tętnic wieńcowych.
Proszę wziąć pod uwagę, że wszystkie wymienione w powyższym punkcie leki i metody leczenia mają jedynie charakter informacyjny. Mają one jedynie na celu przedstawienie obecnych opcji leczenia. Dlatego przed podaniem jakichkolwiek leków skonsultuj się z Lekarzem.
Innowacje w leczeniu niewydolności serca
Wraz z postępującym rozwojem technologicznym w kardiologii, badane są również nowe leki. Choć medycyna w zakresie niewydolności serca jest dobrze rozwinięta, naukowcy są nadal zdeterminowani, aby szukać jeszcze lepszych metod leczenia tej choroby.
Z pomocą nauk biomedycznych badane są nowe technologie, takie jak inżynieria tkankowa serca i strategie, w których pośredniczą pęcherzyki zewnątrzkomórkowe. Stosowane od kilku lat wykazują obiecujące wyniki i dlatego są nadal badane w Badaniach Klinicznych.
Czym są Badania Kliniczne?
Badanie Kliniczne to badanie medyczne z udziałem ludzi (Pacjentów bądź Zdrowych Ochotników). Pacjenci uczestniczący w Badaniach Klinicznych przechodzą różnego rodzaju, szczegółowe oceny stanu swojego zdrowia. Badania Kliniczne zapewniają Pacjentowi odpowiednią i innowacyjną terapię, która wciąż jest w trakcie badania. Pacjent otrzymuje regularną i obiektywną opiekę zdrowotną, o ustalonych standardach międzynarodowych, dopasowaną do jego aktualnego stanu zdrowia. Wszystkie procedury i oceny stanu zdrowia Pacjenta, w ramach Badań Klinicznych, nic go nie kosztują.
Czy są jakieś Badania Kliniczne dotyczące niewydolności serca?
Tak, są. W rzeczywistości bez nich nie byłoby dostępnych opcji dla Pacjentów z jakąkolwiek chorobą.
Jesteś zainteresowany udziałem w Badaniach Klinicznych dotyczących niewydolności serca?
Po pierwsze – musisz wyrazić świadomą zgodę. Jest to proces, w ramach którego Lekarz dostarczy Ci pisemny dokument o nazwie Świadoma Zgoda. Formularz ten zawiera informacje dotyczące wszystkich procedur, w których Pacjent może uczestniczyć, w trakcie Badania Klinicznego. Pacjent i Lekarz omówią każdą część Badania, a Lekarz wyjaśni Pacjentowi wszystkie procedury, w których będzie on brał udział. Następnie Lekarz odpowie na wszystkie pytania Pacjenta. Jeżeli po dyskusji Pacjent zdecyduje się wziąć udział w Badaniu Klinicznym, Lekarz poprosi go o podpisanie Formularza Świadomej Zgody.
Na koniec Lekarz sprawdzi, czy spełniasz określone kryteria włączenia. Następnie, gdy potwierdzi, że Badanie Kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie – możesz rozpocząć badaną terapię.
Pacjent w Badaniach Klinicznych
Niewydolność serca może dotknąć praktycznie każdego. Bardzo ważne jest, żeby nie lekceważyć objawów tej choroby i zasięgnąć porady specjalisty – Lekarza kardiologa, przy pierwszych podejrzeniach wystąpienia niewydolności serca. Przy szybkim rozpoczęciu leczenia chorobę można kontrolować i zapobiec jej dalszemu rozwojowi.
Pacjenci mogą rozważać udział w Badaniach Klinicznych z bardzo różnych powodów. Niemniej obowiązkiem Badacza jest właściwe poinformowanie Pacjenta o szczegółach Badania i upewnienie się, że Pacjent dobrowolnie rozważa udział danym Badaniu Klinicznym. Oznacza to, że nie wywiera się na Pacjenta żadnej presji, a sam Pacjent doskonale rozumie badawczy aspekt interwencji.
Jako Uczestnik Badania Klinicznego musisz wiedzieć, że otrzymasz odpowiednią opiekę medyczną i będziesz na bieżąco informowany, o swoim stanie zdrowia.
Opieka okazywana Pacjentowi jest istotną częścią Badań Klinicznych, a same Badania pozwalają Pacjentowi monitorować jego stan zdrowia. Wszystko to odbywa się w najbardziej innowacyjny i obiektywny sposób.
Pacjent biorący udział w Badaniu Klinicznym nie musi się martwić się o to, ile będą go kosztować badania i wizyty. Jako Pacjent w Badaniu Klinicznym nie tylko otrzymujesz wysokiej jakości opiekę zdrowotną, ale nie musisz za nią również płacić.
Biorąc udział w Badaniach Klinicznych przyczyniasz się do znalezienia nowych opcji terapeutycznych, które mogą być skuteczniejsze i bezpieczniejsze dla Pacjentów. To nie są tylko statystyki! Uczestnicząc w Badaniu Klinicznym pomagasz w rozwoju medycyny i poprawie jakości życia ludzi na całym świecie!
Bibliografia:
- https://www.nhs.uk/conditions/heart-failure/
- https://www.openaccessgovernment.org/treatments-for-heart-failure/93994/
- https://www.healthpolicypartnership.com/app/uploads/Heart-failure-policy-and-practice-in-Europe.pdf
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/191351,niewydolnosc-serca
